geriforte online without prescription apo clopidogrel without a prescription from canada generic mevacor sales getting trental in australia augmentin generic australia atrovent for daily use canada procardia with american express generic allegra india what percentage of people gain weight on celexa cialis super active free shipping what is amitriptyline hcl 10mg used for cheapest place to buy riperdal superdrug sells viagra benicar birth control online uk can order dutas canada amaryl without a script zentel generic name cheapest retin a 0 025 tablets uk indocin dose for acute gout purchase prevacid buy dapoxetine 15mg online allegra medication over the counter buy anteovin usa claravis medication overnight delivery what is the medicine depakote used for can you get anacin topical testosterone cream for men tamoxifen citrate canada buy nolvadex wellbutrin generic reviews endep generic uk what drug category is valtrex bystolic pills blood pressure metformin over the counter uk orlistato uk pharmacy buying lady era express lasuna medicine children is there a shortage of asacol haridra online usa no prescription stediril usa yasmin daji miss india 1966 mexican steroids pharmacy cheapest lioresal tablets uk worldwide pharmacy nizoral lopid discounts codes glucotrol xl canadian online overnight pharmacy yasmin reviews betnovate usa cvs prices how much robaxin to get high canadian pharmacy prednisolone celapram medication overnight delivery over counter bactroban substitute flovent spain over counter buy serevent hong kong online generic tinidazole from protozoa tenormin uk buy suprax online coupon code propecia from usa long term safety of omnicef no prescription chloromycetin can you order claritin d online discount flomax noprescrition needed canada online pharmacy dipyridamole overnight shipping cheap nolvadex order online levitra super active shortage trial erection packs 3 canadian source best site get alti doxycycline viagra super active plus uk nolvadex for dogs purchase demadex mg levitra woldwide shipping how to order micronase canadian pharmacy disulfiramum buy cheap phenergan pills i want to pay some actoplus met hoodia lawsuit settlements non prescription styplon pharmacy order tetracycline uk pharmacy long term side effects of sildenafil where do i zestoretic in uk can you only get rhinocort on prescription digoxin fda approved to buy without prescription dramamine online from uk can you buy zentel in ireland buy disulphiram perth australia oristal generic canada buy orlistato online with out prescription minipress tablets us online clozaril dose titration buyers of skelaxin canada albenza on line fincar 5mg hair loss buspar over the counter australia albendazole tablets dosage buy cheap fluoxetine where can i purchase lithium where do i buy panax ginseng how long do i have to take keppra tegretol shopping cymbalta for daily use canada cruelty free drugstore makeup where purchase zovirax canada viagra over the counter shatavari capsules reviews prednisolone without prescription medication curacne medicine children abana himalaya products unisom australia price buy antabuse patch buy aldactone without rx cod nizoral generico italiano list non prescription anti inflammatory drugs purchasing retino a cream 0,05 online cheap genuine motrin online where citalopram antidepressant reuptake movalis pill shortage glucovance drug in canada pharmacy india pharmacies online that sell innopran xl what are the side effects of prednisolone 5mg florida anteovin atorlip 5 delivery generic viagra sales purchase celebrex uk over the counter dulcolax zestril without insurance buy zyprexa boots pharmacy v max herbal supplement boots pharmacy ireland offers order dutas tablets femara prescription card zenegra from uk serevent 100mg cheap purchase brand amoxil in usa best place to buy lotensin in usa what is better for hair loss avodart or propecia buy zestril online without prescription buy isotretin new zealand online generic protonix for sale on line buy accutane 40 mg online prescription cialis vs viagra reviews drugs arava medication wiki aleve online order generic fml forte buy 40 cheap accutane mg retino a cream 0,025 india no prescription buy glycomet 50 viagra professional fast uk buy viagra super active online no prescription usa what is nordette for singulair prix en pharmacie en france online generic atarax online pharmacy differin capoten cheap mexico pharmacy baclofen tablets 40mg regenon pastile de slabit generic tretinoin 0,05 usa pharmacy is there a viagra for women glucovance online no prescription nombre del viagra para mujer where to buy zanaflex with amex levothroid phone orders brahmi rasayana medicine calcium carbonate medication information where do i tamoxifen in india cijena pilex tableta u sloveniji liv 52 where can i buy it what is the generic name for elavil retino a cream 0 05 maximum dosage what is bromocriptine medicine best site for triamterenum amlodipinbesilat cheap canada pharmacy roxithromycin maximum dosage safe to buy generic omnicef from usa prednisolona drug in canada pharmacy suprax canada price buy valtrex bulk riperdal uk sale mycelex g price india orlistat generico cuanto cuesta voveran sr lawsuit canada generic zoloft switzerland slimex 100mg buy lopressor hct action buy doxazosin tablets online metoclopramide over the counter australia cheap buy augmentin delivery to us safe pulmicort no precription acheter brand viagra pas cher buy ceftin without a script sildenafila online usa cheapest diprolene tablets uk benadryl pill shortage canada buy colospa without prescription movalis delivered to your home acheter voveran sr pas cher side effects of levaquin medication what is citalopram mg used to treat sarafem drug in usa pharmacy can you buy nootropil over the counter lisinopril side effects after long term use lamisil purchase in canada no prescription buy calan in india online propranolol 80 mg sr capsules where can i buy viagra in birmingham uk where to purchase zerit how to buy motilium in canada nizagara cheap australia pharmacy doxycycline prescription online plavix dosage in cats prostate cancer drug finasteride lisinopril best online non prescription pharmacy elavil spain over counter mail order generic cialis free levitra offer what is sildenafil coversyl fda approved to buy without prescription beat way to order prednisolone dove comprare xenical overnight generic buy metoclopramide online atomoxetin fast india furosemide 80 mg tablets erythromycin pregnancy acne generic from rumalaya forte how to use lamisil cream for nail fungus haldol non perscription countries sinemet cr tabs buy cheap tordol in mexixco phamacy propranolol buy india liv barato amitriptyline next day i pill website cheap zetia generic viagra and alcohol how to purchase zyvox cardura fast india endep 10 mg cost order viagra from thailand order noroxin on line uk generic lipothin safe cheap canadian inderal no prescription cytoxan for sale usa buy terramycin no prescription amoxicillin powder reconstitution safe to buy generic retin a 0,05 from uk clomid cycle ovulation calculator cloridrato de ciprofloxacino 500mg efeitos colaterais uk pharmacies online that sell benicar cialis professional weight gain where to buy elavil online mexico toradol without insurance canadian pharmacies vipps certification side effects long term use promethazine accutane side effects nhs safe motilium no precription pill rx health zanaflex products order generic dulcolax orlistar canada prescription is lotrel a prescription drug liquid trial erection packs 2 review donde puedo comprar actonel current price luvox generic extendaquin uk paypal cheap genuine digoxin online levitra dapoxetine why is there a shortage of zyprexa purchase triamterene mg canadian tadalis sx prednisolone 5mg 1000 is mail order frusemide safe online prevacid india ordering low dose pletal retino a cream shortage what is cephalexin for 250 mg order lisinopril medication by mail there generic leukeran divya ashwagandha churna price in india furosemide drug store online liposafe without a prescription from australia non prescription erexor pharmacy buy zyvox online no prescription statue to meridia gem pedestal acivir pills in us how long does it take for levlen to work get nimotop las vegas levaquin by gmail attorneys generic pills for retin a purchase beta val on line in australia compare prices ciprofloksacin betnovate without a prescription from us reducing dosage of prednisone discount promethazine from canada buy bentyl no prescription long generic zestoretic overnite shipping purchase lithium on line in mexico purchase generic voltaren buying dyazide using paypal is there an over the counter medicine similar to celebrex buy remeron with no script metformin no prescription compare prices anti inflammatory drugs mobic ordering metronidazole where to buy cefadroxil drugs online safe retino a cream 0,05 no prescription lawrence walter in india international legal medications can you buy asthma inhalers over the counter australia what does glyset order otomax pills renagel not generic best metronidazol prices purchase isotretin on line in uk canadian chiropractic and rehabilitation clinic 4 red pills for chlamydia atorlip 10 generic india dapoxetine for dogs buy buy mobic cheap side effect from taking the weight loss drug orlistat what is revatio tablets pill rx health azitromicina products dutas without prescription canada optimmune ophthalmic ointment alternative comprar amitriptyline original en madrid buy trileptal without a script alavert shoppers drug mart free coupon for zithromax buy lotensin cheap buy estrofem tablets india drugs similar to lamictal danazol medicine canadian drug company levoxyl aciclovir medicine children can we trust dilantin online canada buy revia without prescription can you order anafranil online aciclovir overnight delivery finpecia limited india estrace online dutasterid generic 2013 drugs where do i acai in usa buy bentyl xr without prescription inhouse drugstore coupon best place to buy benadryl in canada chloromycetin without subscription lasilix to buy from europe terramycin ophthalmic ointment reviews buy cialis sublingual uk generic levothroid synthroid bystolic on line in the uk american frusemide crestor 10mg mais barato what is the use of allegra 120 mg tablet acai over counter where can i get some kytril v gel next day delivery retin a 0,025 cheap australia pharmacy paroxetine from usa pharmacy elavil drug in mexico pharmacy avalide online cheap where accutane canada cheapest unisom tablets uk generic for levothyroxine synthroid order atorlip 5 pill purchase nymphomax pills buy lady era mg online low dose amitriptyline anxiety effects abilify by mail order ordering low dose cardura bactroban over counter best place to buy revatio in australia viagra plus sale prescription cipla effexor xr 150 mg prices lasuna pills buy what is avodart drug for minoxidil 12.5 uk azitromicina medicine children keftab buy india generic cleocin gel overnite shipping buy zyloprim bulk safe buy aygestin online doxycycline effectiveness against acne how to order eurax generic drug for combivent inhaler cooper pharma tadalafil comprar astelin original en madrid quetiapinum mexico no prescription femara class action lawsuit ditropan xl package insert order lanoxin from india without prescription where to buy thyrohormone ointment wellbutrin rx online lanoxin loading dose order weight gain periactin brand cialis from europe wild ginseng prices 2013 buy caverta malaysia buy augmentin 500 list of tesco stores selling buspar mail order prescriptions aetna buy retin a cream cialis lilly vendors on line usa buy clomid cheap what is sildenafila for buy generic curacne online with prescription buy zantac syrup for dogs diovan online in us cvs pharmacy valtrex rythmol sr generic wikipedia drugs why zoloft causes weight gain methotrexate cheap uk pharmacy is it safe to order lamisilate buy caffeine ergotamine online from india get gabapentine toronto cipro india travel buy erexin v online us no prescription antabuse discount no prescription buy pravachol singapore increasing clomid dosage bad zofran prescription cost floxin where to purchase proventil no script tindamax over the counter australia best place to buy ampicilina in canada does cialis come in a generic form orlistatum doctors online coversyl delivery is diflucan available without a prescription paxil tablets price buy arjuna online without prescription cyklokapron comprar singulair discount coupons where can i get erection packs 1 from what does suhagra floxin pill shortage where can i get triamterene can order aleve canada bystolic with no rx promethazine syrup street value buy raloxifeno pills in the mexico ordering pyridium usa allopurinol mg order viagra 100mg price walgreens non prescription erection packs 1 pharmacy no prescription oracea buy arimidex cheap orlistat without prescription diflucan canada companies only best generic bupropion sr us pharmacy online bupropion what drug category is relafen side effects of discontinued use of zoloft generic paxil buy canada para que sirve la clorfenamina maleato lincocin costco prednisolone prescription only accutane 40 mg twice a week klonopin vs xanax dosage printable nexium coupons prinivil us companies only lady era without insurance ordering biaxin on line no rx cystone online generic for advair diskus 250 50 can you get bupropion bupropion buy india clomid twins pregnancy buy flagyl er boots pharmacy comprar lamisil original stromectol from australia better than saw palmetto discount simvastatina from usa order danazol buy rogaine 2 boots pharmacy generic cipro no prescription florinef canada head office lotrel generic usa clincin usa sale desyrel drugs com buy diovan online no prescription us worldwide pharmacy zenegra etodolac uk online gabapentin tablets side effects buy amaryl online no prescription uk abilify usage capoten over the counter india western drug vasodilan tadalafil tabletes paxil medication assistance program what is lanoxin classification clopidogrelum next day delivery arjuna from canada colchicina online pay paypal cheap nexium online tizanidinum fast canada generic drug for coreg cr lexapro daily use reviews can you get high from zanaflex liv 52 drug in mexico pharmacy best drugstore foundation dry skin uk buy mometasona canada atacand drug oversea buy relafen uk indocin pills online in the australia is beta val legal in uk atarax medication overnight delivery digoxin legal us voltaren tablets over the counter uk purchase calan on line in the uk buying acivir pills for dogs zofran supplier in uk roxithromycin prescription buy amitriptyline cheap viagra sites max daily dose protonix drug market order venlor best site for remeron can you buy premarin in ireland evecare from canada all types sumycin pills best place buy citalopram pct side effects of amlodipine benaz betnovate online dyazide no prescription fedex ups trial erection packs 3 birth control online canada etodolac in italia tetracycline 500mg acne inderal generic reviews buy l tryptophan pills can you buy apo furosemida in ireland what is endep grifulvin v online prescription cardura on line in the canada buy amoxil with no script safe place order apo clopidogrel shelf life of prednisone tablets trazodone buy usa can i buy topamax online abilify sales 2011 what are the side effects of taking arimidex where to buy cheap generic menosan how to get off cymbalta safely amazon viagra for sale uk only online pharmacy purchase prilosec mg ordering fluconazol usa buy amaryl for daily use levothyroxine sodium 50 mcg tablets zofran cheap price what is apo hydrochlorothiazide used for genuine robaxin 100mg order generic estro allegra 120 mg price in india female cialis noprescrition needed usa online pharmacy safe place order snovitra super power aldactone birth control online australia cost of amoxil cheapest ephedraxin tablets uk acheter mobic isoniazid order canada purchase procardia on line in the uk ritalin generic pill identifier prinivil from australia order non generic diamox buy altace boots pharmacy western drug cozaar doxycycline hyclate side effects anxiety safe place order ortho tri cyclen 1 buy aciclovir tablets online buying mevacor from canada no prescription buy silagra without a script where can i get viagra in toronto decadron no prescription needed dogs online pharmacy buy vermox order allegra d canada online acheter cialis en ligne avis cheap accuran free delivery best place to buy zenegra in australia cvs pharmacy prilosec levaquin on line in the india toprol mg usa safe to buy generic zyloprim from usa med cab citalopram cordarone canadian medications without prescription mirapex class action lawsuit canada acivir pills without prescriptions pharmacy disulfiramum without prescription pills buy salbumol online india safe place order estrofem clomid tamoxifen hcg pct viagra professional online purchase buy starlix online no prescription us generic metformin no prescription prescription cleocin hcl how to take skelaxin tinidazolum online mexico benicar birth control online mexico clomid fertility drug cost order calan online no prescription with a mastercard alli diet pill discount coupon how much does zyrtec cost at cvs slimquick hoodia reviews amazon to buy alesse cheap fluss 40 sale uk google image search iphone what is the price of cialis at walmart amaryl for sale usa seroflo where to purchase where do i erythromycin in uk chloromycetin overnight no rx vistaril trusted online drug stores in canada como comprar levaquin over the counter medicine that acts as retin a growing ginseng new zealand buy generic oratane online with prescription buy doxycycline mg online zovirax purchase online sumycin buy online ireland tinidazole alcohol side effects seroquel tablets 200mg bupropion online in uk buy flovent tablets metrogel for men sale in uk purchase medrol on line in canada actoplus met pills online in the india pharmaceutical industry uk amaryl ships from india colchicine birth control online mexico buy synthroid cheap synthroid order claravis overnight cialis super active uk brand name order bupropion no rx canadian pharmacy voltaren injection for back pain ciplox generic usa voveran pas cher italie arimidex com is it a steroid robaxin 750 uk best price for real bupropionum gyne lotrimin max dose cipla medpro vacancies buy elocom usa acquisto lexapro sicuro online cam you order atarax canadian how much is predalone tablets emsam purchase in canada no prescription coreg prices cvs purchase tadapox on line in uk novo digoxin india companies only crestor product information australia cialis medication dosage isotretin birth control online us is aricept legal in uk the chepest cialis letrozole buy online sominex online from uk online almetec overnight delivery viagra paypal cheap diarex birth control online uk order citalopram online no prescription with a visa bupron sr lawsuit confido without a prescription from uk to buy dipyridamole levlen canadian medications without prescription best place to buy toradol in uk where to buy brand advair diskus in canada safely arava over counter what does flonase look like fluticasone nasal zestoretic where to purchase dutasterid noprescrition needed uk online pharmacy amlodipin cost in canada middle district of florida accutane mdl fosamax legal in england buy risperdal online from mexico how to purchase tretinoin 0,025 proscar 5 mg side effects what is chlamydia symptoms priligy online in us kytril order in the us 10mg of accutane for cheap avodart rxlist zestril on line for sale no script ordering low dose lotensin non prescription atacand buy proscar 15mg online generic finasteride cost where to buy cheap generic cytoxan isoptin discontinued motilium overnight pharmacy buy asacol online in the united states without a prescription the chepest lisinopril where do i estrofem in india erythromycin online from uk order non generic procardia purchase mobic in us where to buy baclofen without a prescription evista suppositories buy do you need rx albenda where can i buy accutane for acne cheapest price for keppra cheap coumadin myambutol pills online in the canada comprar phenergan online buy cipro pills meloxicam 15 mg drug interactions prednisolone steroids 5 mg generic indocin for sale on line levitra professional order online no prescription sialis indian albendazole suppliers staxyn wiki generic microzide buy canada caffeine ergotamine pills online in the india get retin a 0 05 las vegas where was broadchurch filmed clevedon do you need rx sumycin what does ashwagandha root do costco pharmacy ginseng price emsam mg uk viagra plus prix en pharmacie en france roaccutan mg uk buy cephalexin online without a prescription colchicine 100mg cheap requip drug in usa pharmacy best place buy crestor low blood pressure medication names duetact over the counter india lamisilate generic uk cheapest orlistar paypal reviews on voltaren mevacor from australia order doxycycline 1000 mg c ratioph delivered to your home diovan drug in uk pharmacy cephalexin australia best site to buy dipyridamole toprol xl to buy from europe cephalexin canada drug store danazol tablets 40mg does alcohol reduce effectiveness zithromax buy estro online mexico no prescription ordering tricor mexico nitrofurantoin not generic what is seroquel used for and what are the side effects what is depakote made of order levaquin online no prescription with a amex purchase zitromax on line in the uk generic viagra online cheapest atarax pricing pariet supplier in uk curacne online in usa med cab voveran cheap adalat retard 20mg online fucidin on line in the canada suprax online bestellen best place to buy provera in australia tegretol sold over counter cialis discount coupon discount cialis professional otc bupron tablets price why has elavil been discontinued adalat sony tv watch online youtube depakote buy no prescription ponstel on line in the canada non prescription clavamox pharmacy acyclovir 800 mg safest canadian online pharmacy drugs similar to mentax 50mg kamagra tablets where can i get artane from top drugstore products aygestin spain order diprosone online no prescription with a visa pills for erectile dysfunction what is cymbalta for fibromyalgia discount avodart from usa lincocin where can i buy it trimox mg canada raloxifeno dosage instructions nifedipine dosage forms trileptal online in usa what is trental pills used for geriforte syrup shop net purchase tegretol in usa snovitra super power online from usa buy lincocin from canada buy orlistato pills in the mexico fosamax dose tricor discount coupons morning after pill boots how much buy metrogel online no prescription usa arava from mexico tetracycline online from uk bentyl legal us where can i get accutane yahoo nizagara no prescription fedex ups buy janumet online canada best online mexican pharmacies what kind of seizures does keppra treat is generic aldactone available in usa aristocort medication side effects viagra generic wikipedia cialis uti antibiotics alcohol order differin no rx canadian pharmacy doxycycline 100 mg shortage purchase cozaar in mexico fluticanose buy online canada buy cheap bactroban using pay pal grifulvin v noprescrition needed canada online pharmacy purchase paroxetine 30mg micronase drug in canada pharmacy canadian ephedraxin tablet can you use fucidin cream on cold sores periactin weight gain 2012 digoxin online usa no prescription depakote over the counter australia paxil ordering no prescription paxil canada companies only buy prinivil pills in the india elavil where to get lamisilate uk sale genuine digoxin best price can you buy rumalaya liniment over the counter siberian ginseng plants for sale motrin for sale online generic disulphiram uk paypal celebrex medication dosage fincar from usa pharmacy ortho tri cyclen buy online uk buy lasix online without a prescription orlistar where can i buy where to buy digoxin online canada baclofen drugs similar trial erection packs 1 online mexico cheap canadian kamagra no prescription tamoxifen global sales canadian drug company serophene aciphex generic version buy tinidazolum online overnight delivery caverta online australia low price yasmin uk generic robaxin image buy generic curacne online citalopram tablets uses provera over the counter drugs retin a medication how to purchase pyridium aspirin sales worldwide depakine chrono mg buy order lasilix online without rx requip drug canadian pharmacy best dose cialis take what is colospa pills used for viagra without insurance where can i buy avapro buy generic dulcolax with bonus cialis professional where to buy in canada what is colospa retard prandin no script buy online generic order albenza pill rx health order nolvadex products methylprednisolone vs prednisone asthma salvent india sale shelf life of augmentin liquid flagyl lawsuit canada ondansetrona uk brand name klipal codeine cheap india pharmacy finpecia in italia ciprofloxacin dosage for std over the counter drugs similar to fluoxetina buy brand cialis online no prescription uk premarin canadian online online toursemide is viagra the new recreational drug of choice antabuse medicine canada ginseng farm for sale all types cholestoplex pills pharmacy mexico premarin what is lisinopril hctz 10 12.5 valacyclovir side effects weight gain can order estrace canada best place buy prazosin pct aleve pct buy where to buy ovral l online uk flomax mg usa can we trust serevent online brahmi tablets online ortho tri cyclen reviews 2012 purchase roaccutan on line in the uk fucidin online pharmacy shipped to canada amlodipin to buy from europe renagel 20 mg purchase wellbutrin in india cheap naprosyn free delivery novo digoxin where can i buy it avandamet tablets uk meloxicam enolat generic reviews imitrex lowest price can you buy generic toprol xl metoprolol buy cozaar in ireland buy abilify quick best place buy generic cialis 40mg cialis safe dose evista over the counter order flovent online no prescription with a visa buy trial erection packs 3 in usa super viagra canada order atacand uk pharmacy starlix sales a good web page to buy disulphiram with no script estrace overnight delivery cheap crestor tablets long time side effects ortho cyclen can order motrin canada buy elocom online can i get pregnant while taking fluoxetine meloxicam 15 mg tab generic pills for neurontin buy vermox greece childrens claritin reviews orlistar prices clomid uk sales fluoxetine 10 mg for pms 50mg doxycycline for acne order allegra on line canada cipro to buy in the usa without a prescription yasmin pill reviews 2012 purchase meloxicam enolat online no prescription where do i zebeta in usa minocycline mg no prescription prescription mobic pain buy medicalsupportteam voltaren rapid tablets side effects zetia buy canada what is medazole mg used to treat hydroxyzine hydrochloride usp 25 mg order roxithromycin online no prescription with a mastercard lexapro prescription assistance program safe to buy generic retin a 0,05 from usa metformin overdose death buy toprol no prescription retino a cream without a prescription from canada oristal drugstore com pricing albuterol sulfate inhaler elimite shop buy protonix online australia no prescription flomax medication overnight delivery buy cipro antibiotic online is generic ginseng effective buy priligy online mexico no prescription my actonel coupons paxil side effects go away is there a drug comparative to tricor how to buy exelon in canada levitra sale canada buy cilest tablets australia buy fasigyn cheap kamagra 100 mg tabletki purchase generic digoxin morning after pill period delay haldol discounts codes where to buy testosterone cream for men voveran sr free shipping buy astelin paypal accepted lotensin generic equivalent buy amoxiline online us no prescription dilantin online meds fast aciclovir delivery generic quetiapinum uk alli lloyds pharmacy voucher metoclopramide 10mg side effects dea online drug sales dutas prescription coupon purchase eltroxin in australia ordering low dose digoxin buy floxin online no prescription usa order fucidin online canada stromectol cost comparison canadian lowest azurette with no rx colospa drug in mexico pharmacy where to buy tegretol drugs online what are z pack side effects cheap cialis prices canada amoxil dosage dose order zyvox from india without prescription cheapest hotel calangute beach costco pharmacy ciplox price frusemide mg usa citalopram 20 mg uses normal inr without coumadin order zofran what is levofloxacin acai coupons nexium with no rx inderal buy online canada overnight generic cheap diclofenac where to buy viagra in united states florinef canadian online overnight pharmacy genuine remeron best price buy benadryl with no rx research grade chloramphenicol dapoxetine price list in india cipla medpro pharmaceuticals pty ltd generic finasteride vs. proscar clonidine 0.3 mg no prescription megalis 20 side effect doxycycline where to purchase buy cleocin tablets mexico paxil 40 mg generic kamagra low dose birth control order prinivil online buy inderal tablets cialis billig kaufen ohne rezept colchicine pill picture lov cost carbozyne lipitor patent expiry 2011 zyban como usar purchasing benadryl online raciper tablets buy can you get cozaar over the counter prozac canada sale buy enalapril no prescription worldwide pharmacy artane where to buy thyroxin in canada safely asacol online no prescription evista tablets cost cheapest place to buy zyloprim grifulvin v birth control online mexico otc pain meds not nsaids buy prometrium 200 keftab over the counter drugs online beta val india se comprar cialis sin receta medica buy proventil online usa where to buy inderal ointment serevent over the couter oristal delivery uk seroflo online with out prescription bentyl with no perscription cheap viagra in usa online forum overnight buy serevent benicar hct generic equivalent himalaya abana reviews medazole generic name levitra super active for sale australia pyridium online usa mexico pharmacies online that sell aygestin methotrexate pills online in the canada online medicine store in chennai buy serevent online safely cheapest price for benicar hct women levitra effect buy coreg paypal accepted best place to buy cleocin in mexico cabergoline pregnancy success stories trial erection packs 2 side effects uk actoplus met online usa no prescription where to buy lipothin without a prescription erythromycin brand name usa does isoptin cause weight gain combivent pills online in the australia prandin cheap mexico pharmacy tizanidina online forum caprysin buy uk safe to buy generic proventil from usa cheap online per pill buy clomid crestor online purchase albenza buy online canada vasotec online shipping genuine carbozyne best price eurax for purchase without a prescription can you buy zithromax in ireland buying azurette from canada no prescription adalat la dose pravachol 20 mg tablet lexapro canada head office how to take anastrozolo mg where can i get ciprofloxacina from prednisone 10mg tablets uses amoxicilina drug in canada pharmacy what is a z pack for a sinus infection vistaril next day delivery buy roaccutane philippines pain medication without prescriptions premarin pills online in the india lamictal prices costco buy zitromax cheap new mexico pharmacy laws aloprim without a script buy cialis no prescription australia ceftin where to get order weight gain elavil mexican pharmacy no prescription key pred what is the classification for altace cheap diamox sale uk genuine retin a 0,025 best price female cialis by mail order para que sirve la aspirina bayer de 100 mg zofran noprescrition needed uk online pharmacy order betapace tablets what is levitra super active pills used for best place to buy accuran in india generic colospa nitrofurantoin to buy uk where to rosuvastatin cleocin gel online overnight v gel lawsuit cheap lotrisone free delivery anteovin online with out prescription emoquette without a prescription from canada clomid long term side effects men cephalexin capsules msds bentyl generic drug what is a good substitute for seroquel order cozaar no rx canadian pharmacy is mail order femcare safe buying prevacid for dogs malegra dxt pills online in the usa order rogaine 5 online buy lopid medication how to import seroflo tamoxifen generic 2013 drugs ampicillin overnight shipping cheap stopping benicar side effects order strattera rx tetracycline online canada what is calcium carbonate plus hydrochloric acid discount levitra professional otc elocon lawsuit best place buy retin a gel 0,1 pct prozac vs paxil vs celexa to buy zyrtec in uk buy apo furosemida with no script sale lamisilate where to buy baclofen with amex buy proscar have no prescription hydrodiuril canada prescription northwest pharmacy reviews aleve online from usa comprar ephedraxin en argentina buy advair diskus tablets india gasex online forum finax for purchase can order voltaren online get prescriptions online canada how to take eurax mg propecia for dogs buy ampicillin australia pharmacy cheap canadian bupropionum no prescription buy clomid online australia fungsi obat flagyl benzoyl metronidazole purchase allegra in australia topamax now fasigyne roche precio argentina buying clozaril dostinex online overnight shipping morning after pill brands tetracycline 500mg capsuleivx obagi medical tretinoin cream .05 half price inderal online pharmacy uk valium cleocin prescription celebrex tablets cytoxan without a prescription yagara pct buy buy birth control pill in singapore buying femara from canada no prescription procardia on line propranolol where can i buy it dyazide birth control online australia abilify depot approval date parlodel with no subscription dosage of synthroid after thyroidectomy buy kamagra chewable visa olistat usa no prescription venlor where to purchase what is zithromax tablets used for generic tinidazolum us david tennant hair pill rx health order beconase aq products purchase novo digoxin in usa over the counter fluoxetine buying metformin cheap order zanaflex online no prescription with a amex buy water pills without prescription actoplus mg canadian rx terramycin drug in usa pharmacy cymbalta and birth control pills nymphomax pharmacy order can you buy bupron online zyvox pill shortage what is movalis made of how much does walgreens pay zanaflex medicine children naproxen alcohol use buy seasonique online from mexico donde comprar xenical mexico cialis pricing buy trazodone no prescription fast delivery levitra over the counter secure tabs online pharmacy comprar erexin v original en madrid how to get a sample of viagra cleocin gel medicine online lincocin dosage too high non prescription tamoxifen pharmacy no prescription clomifene sale best non prescription colored contact lenses generic prevacid no prescription pharmacy online no prescription hydrocodone buy indocin with where can i get some bonnispaz overnight pharmacy does alli work mg what does mometasona cialis super active on the internet sildenafil citrate birth control online india purchase abilify 20 mg licensed order silagra online no prescription with a amex will too much synthroid cause weight gain viagra super active medicine online buy adalat generic purchase proventil on line in usa order anteovin online no presctiption brand advair diskus order by phone what is effexor xr mg used to treat order weight gain lopressor canadian drug ed buy unisom fast shipping what is neurontin made of how can i purchase cialis online my alli available canada brand viagra prescription coupon how to get erythromycin on line high blood pressure medication coversyl clozaril legal us zentel worm medicine side effect how to order mentat ds syrup online does flagyl stop diarrhea in dogs buy lasix australia atomoxetin lawsuit buy hydrochlorothiazide uk buy salbutamol in singapore buy levitra super active online india no prescription where can i buy genuine kamagra xalatan prices at costco buy seroflo hong kong 125mcg 25mcg diarex medication best generic plendil sites glucophage xr spc how to order viagra jelly online voltaren gel dosage forms buy gyne lotrimin mexican pharmacies buy proventil online india no prescription motrin 800 ingredients cilest for men sale in uk levothyroxine synthroid same drug buy desyrel no prescription where to buy pravachol online canada trusted site to buy viagra alfa flucon lawsuit canada provera 2.5 mg tablet uk version of accutane pharmacy has best price asacol diclofenac drugs online purchases erection packs 3 in italia buy arimidex bodybuilding amitriptyline line buy online birth control pills singulair how long does levitra take to take effect lotensin bonus pills low cost ranitidine feldene 20 mg injection pharmacy buy drugs tricor buy celadrin online aciclovir medication overnight delivery pharmacies buy allegra online what condition is danazol used for accutane buy without finpecia brand pills for sale buy shallaki online safely brand serpina buy cheapest price evista albendazole tablets 400 mg dosage ginette 35 for sale australia can i buy bupron sr in canada toradol comprare alli 120 mg tablets side effects of zoloft in children paroxetine and alcohol cravings better than snovitra super power buy mircette without prescription where purchase viagra alli coupons printable 2012 moduretic mite biverkningar purchase celapram mg glucotrol xl pill shop discount code where to get gyne lotrimin pct avodart drug in uk pharmacy order stieva a overnight anafranil buy mexico how to purchase pariet online levitra states 100 mg order generic elimite brand cialis buy usa levaquin pharmacy coupons lasilix online from usa bactroban for sale philippines buy sepibest tablets us pariet drug store online nph insulin side effects zoloft where to get where can i get pyridium raciper online canadian buy keppra pills in the australia where could i buy colchicine without prescription speman dose buy altace pills in the mexico disulfiramum generic usa where do i lady era in uk mail order generic accutane quiero comprar dutas purchase elocom in india can you order decadron doctor medication ciplox cost comparison purchase digoxin on line in india etodolac prescription online order where can i purchase cymbalta order colospa on line usa serpina online usa no prescription haldol online in usa lansoprazol from mexico where to buy estrofem online without rx recommended dosage of saw palmetto for men can you get cytotec where to get cialis samples levothroid online australia atarax hydroxyzine hcl 25mg naprosyn 1000 sr chloroquine perth australia what is prednisolone medication used for celapram canada online no prescription effectiveness hydrochlorothiazide hypertension best site for maxaman where can i get betapace pills when can we buy generic lipitor pain pills online hydrocodone get betoptic toronto buy alesse overseas pharmacies in cash cheap chloramphenicol how much is alli at costco vpxl generic 2013 drugs vermox brands india amoxiline discount microzide generic wikipedia drugs what is biaxin can you order bupron sr what is the correct dosage of aleve risperdal quicklet wikipedia tadalafil keine wirkung drugs similar to aristocort viagra insurance coverage is it safe to order keflex can a doctor call in a prescription without seeing you bupropion sent to spain most popular birth control brand pills zoloft dosage for ocd mometasona billig kaufen grand order calanthe clorhidrato de amantadina contraindicaciones buy generic meclizine online grifulvin v birth control online australia buy cephalexin hong kong prescription medicine for cystic acne cheap robaxin pills voltaren spray australia buy nootropil online australia no prescription 100 mg bentyl orlistar cheap mexico pharmacy where to buy frumil in canada safely phone in order for movalis styplon prix en pharmacie en france what is amitriptyline tablets genuine generic acticin prescription canada order cephalexin mometasone furoate cream ordering serevent usa 800 motrin side effects no prescription valtrex sale astelin in italia comprar zentel portugal glycomet usa generic brand for maxalt is diclofenac sodium available in us best place to buy tinidazole without a prescription disulfiramum without a prescription from canada tadalafil online canadian pharmacy clonidine reviews for perimenopausal symptoms how long after drinking to take antabuse can order cymbalta canada flucazole side effects long term use cialis sales online tadalafil buy wellbutrin online cheap exelon birth control online us where can i buy liverpool fc tickets taking clomid day 4 cycle buy brand etabus cordarone real propecia results buy buspar 15mg online low cost overnight meclizine allegra medicine uses can you buy atarax in ireland buy cialis super active tablets uk purchase nitroglycerin pills how long does lamisil take to work on ringworm is synthroid brand or generic top 10 online biaxin sites speman mail order india prednisolone price in india where do i renova in india villas for sale in calan porter over the counter medicine that acts as maxalt cialis professional for sale australia best over the counter hair color with highlights how to by levaquin online anafranil 40 mg dose accutane to purchase without a prescription metformin hcl er 1000 mg side effects best place to buy dutas in uk vistaril india companies only propranolol online pharmacies with out prescription safe metronidazol no precription uk pharmacies online that sell erythromycin order requip no rx canadian pharmacy i pill bisoprololi fumaras website purchase ditropan xl purchase generic brand cialis dutas in the uk now wigraine canada sale can i make esperal buy prednisone with visa buy prilosec online from mexico trimix training zocor in croatia safe to buy generic predalone from uk order prilosec medication by mail schulferien bayer 2012 what is childrens motrin used for where to buy cheap generic lamisilate shuddha guggulu coupons where can i buy cheap orlistat tablets haldol without rx levitra plus in canada colospa where can i buy canadian accutane zestoretic pills online in the india buy toprol uk what are the side effects of going off seroquel midamor suppositories buy depakote side effects bipolar discount actos of canada micardis to buy in england colospa india pharmacy buy propecia online cheap us low ampicillin buy tricor tablets online imitrex over counter drug list of pharmacy chains in canada inderal western australia safe seasonique no prescription tablet pharmacy drugstore search topical nitroglycerin cream over the counter dapoxetine lawsuit settlements isoniazid no prescription ink arizona price increase voltaren buy unisom next day no prescription elocom zovirax ointment 5 acyclovir buy acivir pills us canadian bid where do i buy zyban morning after pill free scotland acyclovir online without a prescription seroflo shop net can you buy lanoxin online where can i purchase acai berry pure acai juice coupons glucofage pills online in the australia metformin medicine dose buy liquid viagra online what does flonase sneezing runny over the counter levitra plus generic protonix available buy retino a cream boots zestril drug in canada pharmacy elavil 10 mg cost can youtube buy levitra super active in ireland online pill store seroquel 25mg tablets olanzapine us companies only reviews on tenormin cost of bottle service at liv trial erection packs 2 canadian online buy sumycin with visa fluoxetine online without prescription non prescription aloprim pharmacy zovirax prices cvs allegra buy canada lasix uk pharmacy what is abilify aripiprazole tablets glycomet medication order dutasterid billig kaufen purchase generic roaccutan flovent to buy how much will glucophage cost where to buy prednisolone online mexico what is prometrium used for in ivf maine low cost drugs for the elderly and disabled genpharma abra 100 bupropionum mexico companies only how to get mobic on line ordering alavert bactrim 100mg buy betnovate fast usa himcolin pill shop discount code liquid salvent review price increase zestoretic original finpecia online what does chloramphenicol do to bacteria safe voltaren no prescription quibron t canada accutane cost at walgreens where can i buy saw palmetto shampoo lamisil dosage tinea capitis generic indinavir usa pharmacy


STRONA GŁÓWNA arrow Oświata arrow Aktualności arrow Jubileuszowe Obchody 70 Rocznicy Powstania Tajnej Organizacji Nauczycielskiej i Tajnego Nauczania
Inwestuj w Hajnówce






Lubisz Hajnówkę?

Zostań jej przyjacielem!




Nowa strona 8


Miejska Prezentacja Internetowa 
 Copyright © 2003

Akt: 2007-11-07

Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć


Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć



Odwiedza nas 14 gości

Warning: include_once(_jgfw_/jgfw.php) [function.include-once]: failed to open stream: No such file or directory in /2008hajnowka/mambots/content/jogadgets.php on line 25

Warning: include_once() [function.include]: Failed opening '_jgfw_/jgfw.php' for inclusion (include_path='.:/:/usr/local/php/pear5') in /2008hajnowka/mambots/content/jogadgets.php on line 25
Jubileuszowe Obchody 70 Rocznicy Powstania Tajnej Organizacji Nauczycielskiej i Tajnego Nauczania
miniTegoroczna 70  rocznica wybuchu II wojny światowej zmobilizowała całe społeczeństwo do uczczenia i przypomnienia bohaterskich zrywów narodu polskiego w tym okresie. To także rocznica ważnych wydarzeń w dziejach polskiej oświaty.



W tym roku narodowej pamięci dobrze by było przypomnieć tych bohaterów, którzy poszli w bój, ale także tych, którzy w cichej konspiracyjnej, a równie niebezpiecznej, działalności prowadzili inną  walkę z wrogiem. Bo od dawna wiadomo, że wyedukowany naród to zwielokrotniona siła.

Historię, którą trzeba upamiętnić na równi ze zbrojnymi zrywami jest bez wątpienia historia nauczycieli tajnego nauczania. Skala tajnego nauczania w okupowanej Polsce była czymś unikatowym w ogarniętej wojną Europie - obejmowała wszystkie szczeble nauczania do uniwersyteckiego włącznie i objęła swoim zasięgiem wiele tysięcy młodych Polaków.

Ta szlachetna inicjatywa społeczna wynikała z przekonania, że trzeba ratować naród przed wyniszczeniem i sprowadzeniem go do roli niewolników III Rzeszy. A także z myśli, że oświata realizowana choćby w najcięższych warunkach jest gwarantem przetrwania i umocnienia narodu. Jest także skuteczną formą oporu. Bo przecież nie chodzi tylko o to, by ginąć w walce,  ale też o to, by być przygotowanym do odbudowy kraju, kiedy wojna się skończy.

Chociaż okupione śmiercią wielu pedagogów i uczniów oraz prześladowaniami, tajne nauczanie zwieńczone było zwycięstwem. To zwycięstwo polegało na tym, że nie zdołał okupant rzucić Polaków na kolana i że po wojnie - dzięki ruchowi tajnego nauczania - mogło się odrodzić powszechne szkolnictwo i środowisko nauczycielskie.

28 września 2009 r. ZG ZNP upamiętnił wydarzenia sprzed siedmiu dekad, gdy we wrześniu 1939 r. ok. 20 tysięcy nauczycieli zeszło do podziemia, by w warunkach konspiracyjnych uczyć historii, języka polskiego i geografii ponad 200 tys. dzieci. W sumie przez tajne nauczanie w czasie II wojny światowej przeszło 100 tys. pedagogów i 1,5 mln. uczniów - dzieci oraz dorosłych. Bo nie można zapominać, że tajne nauczanie odbywało się wszędzie, także w niemieckich obozach.

Nadszedł czas, by przypomnieć, że w październiku 1939 r. kierownictwo Związku Nauczycielstwa Polskiego zdecydowało się na kontynuowanie pracy w konspiracji pod kryptonimem TON - TAJNEJ ORGANIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ. Organizatorami TON była „Centralna Piątka", czyli przedwojenni działacze ZNP: Zygmunt Nowicki, Kazimierz Maj, Wacław Tułodziecki, Teofil Wojeński i Czesław Wycech.

Do zadań TON należało organizowanie tajnej oświaty, akcji wydawniczych i pomocy, a także współpraca z podziemnym ruchem oporu. Efektem pracy polskich nauczycieli w ramach TON było uruchomienie zlikwidowanych przez okupanta szkół średnich, zakładów kształcenia nauczycieli i szkół wyższych, które funkcjonowały w konspiracji. Te same zasady dotyczyły przedmiotów nauczania kształtujących patriotyczne postawy tj. historia, geografia i język ojczysty - usuniętych przez okupanta z obowiązujących w szkołach powszechnych programów nauczania. Tajna Organizacja Nauczycielska zajmowała się nie tylko oświatą, ale także pomagała rodzinom pomordowanych nauczycieli, jak również pedagogom, którzy znaleźli się w hitlerowskich obozach lub więzieniach.

Służbę polskiej szkole przypłaciło życiem ok. 10 tys. nauczycieli. Dziś żyje jeszcze około 300 nauczycieli TON-u.

Przedstawione informacje odnoszą się do całego kraju. Dalsza część wypowiedzi przygotowana przez Antoninę Skoruk - przewodniczącą Sekcji Emerytów i Rencistów naszego oddziału ZNP dotyczyć będzie faktów i zdarzeń z historii tajnego nauczania w naszym mieście.

Jubileusz 70-lecia TON-u zmobilizował naszych działaczy do przypomnienia, zebrania, uzupełnienia i uporządkowania wiedzy na temat tajnego nauczania w Hajnówce. Uświadomiliśmy sobie jednak, że w naszym środowisku nie mamy już żyjących nauczycieli tajnego nauczania i że naszym zadaniem może być tylko utrwalanie pamięci o nieżyjących. Tym bardziej, że pamięć o nich - zachowana zaledwie ogólnikowo i szczątkowo wśród starszego pokolenia nauczycieli - jest coraz rzadsza . Dotyczy tylko dwóch nauczycielek - Pelagii Ponieckiej i Zenobii Andrzejewskiej. I tyle!

Ze wspomnień Z. Andrzejewskiej wiemy, że w okresie okupacji hitlerowskiej istniała w Białymstoku Wojewódzka Organizacja Tajnego Nauczania, lecz nie udało się jej zorganizować placówki w Bielsku Podlaskim i Hajnówce. O jej istnieniu autorka dowiedziała się dopiero po wojnie. Z tych też powodów w wojewódzkiej dokumentacji i opracowaniach są zaledwie wzmianki o naszym powiecie.

Zrozumieliśmy więc, że o interesującej nas sprawie wiemy mało, a i ta wiedza z upływem czasu zaciera się. Z troski o utrwalenie tych nielicznych zapisów, które zostały i strzępów ludzkiej pamięci postanowiliśmy uratować co się da, a może także tę wiedzę poszerzyć. I nie tylko ze związkowego obowiązku, ale przede wszystkim dlatego, by „ocalić od zapomnienia", wszak „z pamięci bliskich utkana jest nasza tożsamość", nie tylko indywidualna, ale też wspólnotowa.

Z tych myśli zrodził się pomysł, by na grobach nauczycielek, których pracę w tajnym nauczaniu potwierdzają najlepsi świadkowie   - ich uczniowie - umieścić kamienne tabliczki z informacją o tym dramatycznym, a jakże chlubnym okresie ich pracy. Wiemy jednak, że poza trzema dziś uhonorowanymi nauczycielkami taką działalność prowadzili również inni nauczyciele, wielu z nich trafiło do obozów koncentracyjnych, niektórzy z nich nie wrócili.


Nauczyciele tajnego nauczania w Hajnówce:

Pelagia Poniecka                                                                                                              

Zenobia Andrzejewska                                                                                                                         

Antonina Kozak                                                                                                         

Ewa Grodzka                                                                                                                         

Jadwiga Forkasiewicz                                                                                                                                        

Stanisława Kozłowska                                                                                                    

Maria Kulczyńska                                                                                                          

Stefania Wińska                                                                                                           

Barbara Tokarska-Małecka

Zygmunt Kozera

Ks. Władysław Hłodowski

Albina i Aleksander Koziccy                                                                              

Felicja i Józef Kruszelniccy                                                                                            

Maria, Stanisława i Jadwiga Woyno 

Stanisława i Mieczysław Ziarkowie


Niestety, na znajomości ich nazwisk nasza wiedza o ich pracy się kończy.

Postanowiliśmy omawianą sprawą zainteresować Radę Miasta i Pana Burmistrza Anatola Ochryciuka występując z propozycją sfinansowania wspomnianych tabliczek i nazwania imieniem Nauczycieli Tajnego Nauczania mającego być budowanym ronda u wylotu miasta...

W szkołach, gdzie po wojnie pracowały przez lata jeszcze Panie Andrzejewska i Poniecka zaproponowaliśmy dyrekcji upamiętnienie tych nauczycielek przez nazwanie ich imieniem sal lekcyjnych: matematycznej im. Pelagii Ponieckiej w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Hajnówce oraz geograficznej im. Zenobii Andrzejewskiej w Zespole Szkół Nr 1 w Hajnówce, ponadto w tej szkole organizowanie corocznego rajdu turystycznego jej imienia.

Propozycjom tym przyświecała myśl, by młodzież i nauczyciele tych szkół zainteresowali się tym wątkiem wojennej historii naszego miasta.

W kolejnym etapie przygotowań do naszej uroczystości skontaktowaliśmy się z żyjącymi uczniami wymienionych nauczycielek: Danutą Tabułą uczennicą Zenobii Andrzejewskiej i Marią Karpińską uczennicą Pelagii Ponieckiej. Ogłosiliśmy ponadto w miejscowych mediach komunikat o poszukiwaniach innych uczniów tajnego nauczania i dzięki temu poznaliśmy ucznia Antoniny Kozak - Augustyna Jaszczuka, a od niego nazwiska innych uczniów tej nauczycielki. Dlatego też na grobie Antoniny Kozak również umieściliśmy kamienną tabliczkę informującą o jej pracy w tajnym nauczaniu.


Ustaleni uczniowie tajnego nauczania w Hajnówce:

Danuta Tabuła z d. Michalak

Jadwiga i Mieczysław Michalakowie       

Józef Jabłoński

Ludwik Kamiński

Jan Mazurek

Wacław Mróz

Janina Witkowska

Augustyn Jaszczuk

Jerzy Wereszko

Jerzy Traczewski  

Maria Karpińska z d. Stachnowicz z bratem Wacławem

Bracia Borosiowie (Tolo i Tadzio)

Siostry Kruczkowskie (Marysia i Irka)

Rodzeństwo Bołtrzyków (Stasia i Franek)

Bracia Nużyńscy (Andrzej i Sewerek)

Roman Skorupko

Alicja Wnętrzycka

Maria Jakoniuk

Janina Bogdanowicz

Waldemar Szumski

Czesław Drapało

Antoni Dąbrowa

Danuta Laskowska


Wyłonił się nam z tych opowieści i nielicznych źródeł pisanych obraz sytuacji i zdarzeń z tamtych okupacyjnych czasów. Posłużę się tu fragmentami pamiętników Pelagii Ponieckiej i Zenobii Andrzejewskiej oraz opowiadaniem Pani Marii Karpińskiej (nieobecnej dziś ze względu na stan zdrowia). Opowiadała mi ona niedawno, że na lekcje do P. Ponieckiej, do jej domu na Piaskach chodziła z dzisiejszej ulicy Bohaterów Warszawy w bratem Wacławem Stachnowiczem o 7 rano. Zeszyty miała za pazuchą, a w torbie kłębek wełny i druty, by w razie potrzeby powiedzieć, że robi sweter. Mówiła też, że uczniowie nie kontaktowali się ze sobą, choć ona wiedziała, że  po niej przychodziła na lekcję Ala Wnętrzycka.

Pani Poniecha w późniejszych wspomnieniach obozowych pisze, że na własną rękę i własnymi siłami zaczęła w 1 września 1941 r. organizować tajne nauczanie grupek młodzieży we własnym domu - łącznie 20 osób. Pracowała od 6 rano do 20 wieczorem z małymi przerwami.

Pani Andrzejewska opowiada podobnie - uczyła 15  dzieci w zespołach na poziomie III-VI klasy szkoły powszechnej.

„Przy ogromnym prostokątnym stole siedziała duża gromadka dzieci. Głównie położyłam nacisk na nauczanie języka polskiego, matematyki, historii, uczyłam też przyrody i geografii. Dzieci nie mając materiałów piśmiennych zszywały uzyskane z trudem kartki i na nich pisały. Korzystały z moich map i atlasów. Sam kontakt z polską książką sprawiał dzieciom wielką radość, dlatego też chętnie się uczyły, ceniły z trudem zdobytą wiedzę. Dzieci były zdyscyplinowane. Do naszego mieszkania przychodziły pojedynczo, by nie budzić podejrzeń. (....)  

Zajęcia odbywały się w naszym małym niepozornym mieszkaniu składającym się z jednego pokoju i kuchni. Liczyłam, że w zacisznej ulicy Kleiststrasse (Bohaterów Warszawy) może nikt mnie nie wykryje. Choć zawsze mój ojciec czuwał na podwórzu, a na wszelki wypadek w płocie było ukryte przejście na drugą ulicę".

Nauczycielki zwykle miały dokumenty o zatrudnieniu w oficjalnych zakładach pracy. Pani Andrzejewska była zatrudniona jako praktykantka telefonistka na Kolejkach Leśnych, a Pani Kozak pracowała w Fabryce Chemicznej.

W ostatnim roku okupacji konspiracyjne nauczanie stawało się coraz trudniejsze na skutek częstych denuncjacji i aresztowań.

Dramatycznym dniem był 15 czerwca 1944 roku. Wspominają go obie nauczycielki.

P. Poniecka: „O godzinie 3 rano uderzenie kolbami w drzwi oznajmiło przybycie żandarmów. Przyszli po mnie i po męża. Siostra moja Aniela ocalała, bo nie było jej wtedy z nami. Żandarmi pod konwojem zaprowadzili nas do szopy na podwórzu Włodarczyków. W szopie znajdowali się już inni aresztowani. Dzieci nasze Jędruś lat 9 i Edzio lat 7 oraz 4 miesięczna Marylka zostały zabrane przez Panią Niemiarową do sąsiadującego ambulatorium, a następnie przekazane Anielci".                             

Z. Andrzejewska pisze podobnie: „Zostałam aresztowana o 4 rano z rodziną, rodziców niedługo wypuszczono, a mnie z siostrą Heleną i innymi nauczycielami wywieziona do Białegostoku, a stamtąd 25 czerwca 1944 r. do obozu w Ravensbruck..

A rano tegoż 15 czerwca 1944 r., kiedy już siedziałam za kratami więzienia, przyszła jeszcze na lekcje, nie wiedząc o niczym, jedna moja uczennica..."

Pani Tabuła po latach wspomina, że na wieść o aresztowaniu jej nauczycielki - Andrzejewskiej poczuła się winna i to piętno nosiła jeszcze w sobie długi czas.

I tym wymownym, niemal symbolicznym obrazem i wspomnieniem zakończę swoją wypowiedź. Jeśli jednak są ludzie, którzy mogliby ją uzupełnić i wzbogacić - będziemy wdzięczni za kontakt z Oddziałem ZNP w Hajnówce.


Dziękujemy za pomoc w opracowaniu tego materiału  uczniom tajnego nauczania: Danucie Tabule, Marii Karpińskiej, Augustynowi Jaszczukowi,

a także Edwardowi  Ponieckiemu. Wszyscy oni w rozmowach wspominają swoje nauczycielki z największą wdzięcznością, sympatią i życzliwością.

Wymienione w tekście wspomnienia nauczycielek są w posiadaniu Biblioteki Miejskiej w Hajnówce -  zachęcamy do ich przeczytania.

Jubileuszowe Obchody 70. Rocznicy Powstania  Tajnej  Organizacji  Nauczycielskiej  i  Tajnego  Nauczania zorganizowane przez Zarząd Oddziału i Sekcję Emerytów i Rencistów  Związku Nauczycielstwa  Polskiego w Hajnówce.




Od lewej Witold Łapiński, Edward Poniecki, Antonina Skoruk 



  Grób z tabliczką upamiętniającą nauczycielkę tajnego nauczania Zenobię Jędrzejewską





Znicz na grobie Antoniny Kozak stawia jej uczeń Augustyn Jaszczuk






autor: Antonina Skoruk i Alina Pytel


Ilość odsłon: 2198 Drukuj Email


Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze -
All right reserved

« poprzedni artykuł   następny artykuł »