viagra 100 precio buy zoloft 100mg snovitra super power online pharmacies with out prescription metoprolol tartrate in pregnancy ivenox with prescription billig albuterol online kaufen generic minipress buy canada buying alphagan for dogs prometrium rx list what is cholestoplex for is amitriptyline legal in uk cleocin gel online in us zentel express canada kamagra oral jelly on line in the mexico best place to buy toprol xl buy celebrex online from mexico cytotec buy online australia where do i prozac in uk what is detrol made of purchase medrol cheap tretinoin birth control online india how long does it take effexor xr to work ciprofloxacina reviews for men erythromycin medicine side effects how to order ginette 35 online medicine similar to asacol drugs similar to orlistar what doses does atarax come in 25mg buy lexapro in india online where to buy maxalt uk cheap ways of living in london buspar no prescription needed is it safe to order cyklokapron genuine sertralina best price viagra jelly canada overnight delivery brand cialis costco is cialis super active available over the counter order erection packs 2 from products xalatan cheapest reglan birth control online india voltaren sr tabs 75mg buy brand levaquin buy gabapentine online mexico no prescription erection packs 3 without a prescription from mexico a good web page to buy nootropil with no script pharmacy one stop over the counter cytoxan tretinoin 0 05 pill shop discount code valtrex buy online india buy generic methotrexate online with prescription do i need a prescription for promethazine purchase lamictal in india flonase online in usa clonidine generic usa order orlistar from australia without prescription seroquel prices blue mountain pharmacy blanding utah buy oxybutyninum cheap where can i get some paroxetine betapace now ordering robaxin usa prednisone 10mg tab side effects alli para adelgazar precio watsons pharmacy hong kong buy glucovance new zealand online best place to buy doksazosin lek without a prescription where can i buy ovral l para que sirve la amantadina 100 mg elavil dose for insomnia best place buy luvox pct tretinoin 0,05 generic uk buy brand tofranil revista rxonline canada grifulvin v tablets online indian pharmacy cleocin brand cialis fast uk generic viagra professional no prescription buy amoxicilina online usa where can i buy raloxifeno does 5mg lexapro cause weight gain buy diflucan online no prescription antifungal best pharmacy to order norvasc avalide online ordering generic cialis vs generic viagra clopidogrelum to buy rumalaya forte now co uk singulair without a prescription fasigyne costco india pharmacies online that sell azurette brand reminyl buy emoquette online pay paypal yagara fast canada kelnor uses medication health canada retino a cream 0 025 diflucan overnight shipping cheap topamax rx key pred pharmacy order flagyl antibiotic alcohol tricor discount no prescription fastest anafranil uk delivery buy lamisilate pills in the uk obelit online mexico discount acticin from canada american express login australia medrol 4 mg pak spironolactone hirsutism acne mirapex mexico no prescription how to make viagra at home for women buy pravachol paypal accepted canadian hyzaar motrin 800 generic name is generic thyroxin effective lipitor legal in england generic innopran xl in usa midamor fast mexico indocin medication overnight delivery buy zestoretic bulk donde comprar roacutan what cold medicine can you take with coumadin uk pharmacies online that sell artane levitra sex pills differin side effects rash buy actoplus met in uk buy clomid fertility pills allopurinol without prescription canada what is rumalaya liniment pills used for order viagra online no presctiption discount olanzapine from usa kids zyrtec australia thyroid medication order online no prescription albenza us companies only allopurinol pills online in the australia safe place order retino a cream 0,025 can order lioresal canada does effexor xr cause weight loss permethrin spray for clothes is there a generic form of benicar hct suhagra over the counter uk actos pharmacy fluss 40 australia pharmacy retin a 0,05 to purchase without a prescription order himcocid on line canada arjuna price vermox medication dose how to buy levoxyl online what doses does topamax come in lanoxin buy canada discount nordette from canada abilify without food prescription chloramphenicol pas cher italie safe buy diamox online baclofen cheap price overseas pharmacy no prescription cardizem best place to buy zocor without a prescription how long does it take for cipro to stop diarrhea procardia drug canadian pharmacy celebrex in croatia where can i get terramycin pills thyrohormone mg order purchase raciper in mexico emsam pills buy online what is periactin medication for where can i purchase acai slim generic oxybutyninum us diovan without a prescription from australia fastest ditropan uk delivery is generic trazodone effective raloxifeno max dose can buy motrin 800 over counter buy lithium online india no prescription buy lamisil tablets with out prescription comprar kamagra oral jelly pela internet metoclopramide pills online in the uk parlodel cost in canada can i get doxycycline in india lipitor online non prescription cold md canada permethrinum mg buy viagra soft gel capsules apo furosemida with paypal payment caprysin online mexico bactrim disulfiram reaction obagi nu derm tretinoin .05 can you buy clavamox roxithromycin tablets buy probalan pct buy kamagra gold echeck altace canada pharmacy pharmacy has best price benemid is there a generic form of abilify genuine mobic 100mg topamax generic brand cuvarlix malaysia buy accutane online reviews isotretinoin buy allegra tablets australia lipitor buy online ireland best place to buy clomid in uk dosis aciclovir oral herpes zoster cheap novo digoxin uk erythromycin tablets bp 250 mg side effects fluconazol drug in uk pharmacy can you really order drugs online ephedraxin online without prescription neurontin coupons cheapest abana can you buy sinemet in ireland avana online without prescription levaquin cipro lawsuit azithromycin tablets 250mg nolvadex clomid pct dose cheap vermox no prescription jogos no friv 1000 jogos voltaren gel price cvs all types raciper pills ponstel india pharmacy duphalac dosage recommended buy erythromycin inhaler canada is it safe to order doksazosin lek vagifem discount where can i get claritin pills arzomicin online from india effexor xr generic uk pharmacy escrow coupon code pill identifier white circle 512 phone in order for diclofenac doxycycline hyclate dosages propranolol tablets on line to buy pharmacy mexico rumalaya tadalis sx on line purchase ortho cyclen roche precio argentina retin a 0,05 brands india urispas medication buy nitrofurantoin online pharmacy isotretin over the counter india buy accutane mg online for proscar buy online india order norvasc no rx canadian pharmacy metoclopramide cost per month what is levaquin medication for viagra plus doctors online liposafe from canada best place to buy actonel in canada order oristal online no prescription with a echeck micronase cheap mexico pharmacy paroxetine overnight buy premarin cream canada normal dose of hydrea nitrofurantoin 50mg capsules side effects elavil no prescription canada buy celapram in ireland keppra on line for sale no script arjuna birth control online uk generic name for clozaril is levitra plus available on line in canada ventolin accuhaler 200 mcg why has emsam been discontinued cheap pills purchase motilium generic best place to buy diflucan in australia what is pravastatin sodium 40 mg used for order lasix on line mexico cost of mail estrofem buy detrol online with out prescription can i use zovirax cream for shingles dostinex without a prescription from mexico elocom solution where to buy zanaflex drugs online clincin mexico companies only pharmacy drug store design oder mg tablets of mircette lamictal delivered to your home cialis soft mg price ciprofloxacina prospect plendil prospect where to get permethrinum pct viagra jelly without a prescription from us online sale of antabuse lanoxin online without rx buy citalopram paypal hoodia australia customs buying atacand does doxycycline make acne worse before gets better pharmacy buy drugs lotrisone duetact with prescription buying phenergan with codeine what is celadrin tablets positive flomax reviews is it safe to order cialis online topamax online pharmacy legal buy aloprim online canada minipress mg mexico speman bonus pills healthy male weight lopid mail order india what is tadalafil 10mg xenical mg mexico haldol india no prescription dapoxetine hydrochloride review clomid ovulation calendar ovulate where do i acivir pills in mexico metronidazole over counter canada hytrin on the internet trazodone desyrel side effects i pill effexor xr website mexico pharmacies online that sell propranolol acheter livebox play bupron on line in the usa augmentin best online non prescription pharmacy where to buy lamictal online canada cheap nitrofurantoin free delivery generic cipro safe raciper legal in england orlistatum drug in canada pharmacy rxlist augmentin drug how to order simvastatina online mechanism of action of ondansetron hcl online pharmacy uk serevent levothyroxine 125 mcg color olistat online order diclofenac pas cher italie lowest priced revatio kamagra soft max dose buy decadron online without a prescription buy celexa drug research grade malegra dxt order cialis without giving email address trial erection packs 2 discounted motilium recommended dosage how to order levothyroxin order nordette without rx hoodia online usa phentermine hoodia diet pills reviews order minocycline online no prescription with a echeck voltaren gel canada canada drugs zyvox with prescription is there really a generic for cialis one direction have chlamydia advair diskus online forum brand name buy generic lansoprazol delivery london china pharmaceutical news purchase almetec in uk amaryl generic canada fluoxetine india pharmacy xalatan in singapore medrol 4mg tablets side effects over counter neurontin exelon suppliers overseas us pharmacies online that sell colchicina caprysin for purchase without a prescription tadacip buy on line where to buy kelnor with amex over the counter medicine erection packs 1 best site get differin order erexin v overnight buying zithromax using paypal kamagra sildenafil citrate women benicar generic for prandin price india buy etodolac 500 mg cipro xr 1g atomoxetin drug in usa pharmacy how long does it take for uroxatral to work buy metronidazol online canada no prescription salbumol dosage too high purchase tofranil lowest price nizoral western australia over the counter erection packs 1 sominex pricing valtrex shopping shuddha guggulu legal us order clomid without rx tretinoin canada sale diprosone prescription coupon atarax dose maxi best place to buy vpxl in usa best price for fucidin healthy mango chicken curry recipe how to take aspirin during a heart attack acheter pas cher alli acheter omnicef tenormin tablets price disulphiram online order misoprost buy nizagara hong kong buy reglan in usa buy acivir cream how much does xenical cost in ireland cardizem india companies only comprar viagra soft online fasigyne where can i buy it viagra sublingual with no perscription augmentin order on web zithromax z pak over the counter mycelex g online australia prescription prilosec same otc azurette where can i buy phenamax drug schedule how long does it take for hydrochlorothiazide to get out of your system where to get rumalaya gel pct ordering fincar india bupropion nombre comercial en mexico ordering aciphex vardenafil online pyridium in the uk now maxaman shoppers drug mart generic himcolin buy rocaltrol online ireland malegra pro 100 decadron without script ditropan shop net buy januvia online no prescription canada best site for ventolin ic metronidazole 500 mg is it safe to order isoptin strongest over the counter ringworm medication buy tegretol inhaler canada mixing viagra and poppers ordering vermox canada comprar salbutamol original buy lisinopril online uk actoplus cheap australia pharmacy withdrawal from strattera order cipro on line india glucovance weight gain zestril drug in germany pharmacy how to buy ginette 35 in canada brand levitra sale cialis discount advair diskus birth control online canada what does voltaren gel cost buy dipyridamole with e check order elavil on line mexico indian generic levitra buy rumalaya forte overseas aristocort lawsuit buy mobicarte paris research grade metocarbamol methotrexate injections acticin no prescription compare prices levlen delivery london viagra noprescrition needed canada online pharmacy suppliers of terramycin in us stilnox cr dilantin trusted online drug stores in canada what does deltasone drug retin a 0,05 pills sweat buy elavil online usa non generic seroflo online can you order metformin ephedra diet pills for women iv flagyl side effects viagra in manila how long does it take for viagra to start to work amlodipin no script can you only get permethrinum on prescription generic from artane cheap tadalis sx no prescription top 10 online diarex sites tricare mail order pharmacy phone number plavix shop online best buy viagra generic online where do i rogaine 2 in uk lotrisone lotion strength order warafin no rx canadian pharmacy low price serophene uk safe levothroid no prescription online no prescription uk for revatio aygestin dosage instructions online pharmacy no prescription needed arimidex mometasona without a prescription from australia lortab elixir what is c ratioph prednisona medicine children salbumol online without prescription neurontin 20 mg seroquel doses for depression frumil best online non prescription pharmacy drugstore foundation for prom can you buy fluconazole over the counter in canada us pharmacies online that sell erexin v what is xenical used for viagra jelly mg buy cheap drugs online best weight loss pills 2012 gnc ordering prozac canada ciprofloxacina canada pharmacy zyloprim overnight where to buy dostinex with echeck where to get roaccutane pct best place to buy cilest in mexico best pharmacy to order sumycin extendaquin australia price ditropan 20 mg cheap zyvox buy online colchicina prescription coupon coreg fast india coreg in the uk antifungal nizoral cream i want to pay some stromectol can you buy viagra hong kong over the counter medicine feldene manly cooper pharma buy elocom online from uk what else does lexapro treat walgreens online application pharmacy technician buy hoodia online cheap cymbalta tablets us online mupirocin ointment uses buy cheap diakof using pay pal depo medrol im zyvox sales drugs online cheapest viagra online in uk clonidine side effects long term use indian pharmacy mentat ds syrup pletal uses medication valtrex generic cheap costs best place to buy metoclopramide without a prescription alesse cheap india pharmacy flovent no prescription compare prices side effects of zydis buy levlen 10 what is the maximum daily dose of cialis order glucovance without prescription buying hoodia for dogs furosemide online without rx prednisone prescription information side effects of prevacid solutab in infants no script actoplus met mg cheap generic floxin generic pulmicort respules side effects accutane uk prescription buy levitra super active rx there any walgreens canada buy viagra online cheap with no prescription buy betnovate without a script zithromax medicine good where to buy trial erection packs 2 online usa brahmi italiano free or low cost ophthacare ashwagandha drugs for sale where to buy prednisone 5mg almetec drug schedule what is zantac 150 prescribed for tegretol dosage for bipolar disorder buy extendaquin pills in the us brand vantin buy cheapest place to buy pariet purchase lamisil cheap toradol 10mg buy requip xl 2mg propranolol fast india generic metoclopramide usa pharmacy xeloda next day what is co olanzapine odt zoloft pct buy comprar singulair 4mg order generic seroflo cheap dutasteride online atorlip 20 rx cefadroxil user reviews maxalt noprescrition needed uk online pharmacy no prescription tetracycline where to buy doxycycline hyclate 100mg generic valtrex overnite shipping purchasing estro online acquisto hyzaar sicuro online what family of drugs is biaxin in lotrel with paypal payment buy clopidogrelum hong kong legit online pharmacy viagra prazosin use in dogs beta val with prescription glucophage from order non generic emsam what is olistat used for order zebeta online without rx estradiol valerate order in the us buy grifulvin v bulk buy dyazide pills online zocor buy online ireland can you buy mentat in ireland cheap cordarone uk singulair prescription assistance program buy lamictal boots pharmacy what is haldol used for buy genuine florinef uk is abilify generic yet buy cheap aldactone using pay pal do i need a prescription for retin a cleocin for sale uk lexapro dosage australia long term side effects of plendil cheap glucofage no prescription propecia overnight delivery viagra generic amlodipinbesilat roche precio argentina where to buy thyrox without a prescription where to buy phenamax online mexico what is baby aspirin used for buy arimidex with a mastercard buy brand advair diskus 15mg online salbumol shoppers drug mart health canada betoptic avalide cheap australia pharmacy order emsam online no prescription with a visa rhinocort otc europe female viagra uk pharmacy buy atacand online amazon percocet without rx vytorin discounted can i get topamax without a prescription cialis jelly not generic buy tizanidina inhaler canada cheap paxil 10 mg lasix on line no script can i order zenegra no prescription in the usa buy strattera online no prescription canada discount tofranil from canada retin a ge prices fast flunil deleviery desyrel prescription only cheap thyrox uk female viagra mexico companies only augmentin 625 generic name ephedraxin online india order elocom online uk pfizer viagra ireland buy prandin without a script aceon no rx 2.5 mg cialis price prednisolone dosage for eczema decadron generico online 100mg ml ampicillin stock order lamisil internet alli prix en pharmacie en france ponstel tablets side effects zebeta prices usa forzest tablet side effects cefadroxil tablets online what is grifulvin v micr tamoxifen dosage for pct kamagra 100 mg tablets buy terramycin online thru paypals himcolin drug schedule canadian drug company ventolin comprar capoten original en madrid apo clopidogrel without prescription pills where to buy bactroban online india brand maxalt buy bystolic tablets on line to buy nolvadex tablets on line to buy cheap cialis super active 40 mg generic nitroglycerin no prescription mexican pharmacy no prescription viagra jelly is liposafe legal in uk taking half an aspirin a day buy arjuna boots what is minocycline prescribed for viagra austria kaufen ceftin weight gain remeron delivery london imitrex on line pill rx health apo clopidogrel products lynoral shopping get retino a cream 0,025 las vegas can healthy man use viagra buying atrovent for dogs norstan isoniazid side effects pharmacy buy drugs adalat diclofenac gel barato how much does 100mg viagra cost azithromycin dosage for adults with chlamydia isoniazid mg canada voltaren gel for sale online sale of chloramphenicol cialis euroclinix generic saw palmetto buy canada where do i aristocort in canada korean ginseng recommended dosage side effects of asthma inhalers with steroids order delta cortef pills purchase arimidex in india brand voveran sr buy discount benadryl from usa trandate no prescription needed canadian online pharmacy rhinocort phone orders viagara walgreens how much will diprosone cost where can i get kamagra oral jelly pills where can i get tadacip from mevacor online no prescription cheap januvia drug use fucidin acne purchase phenamax anastrozolo canadian online better than percocet ventolin phone orders augmentin cost cvs friv 10000 juegos purchase paroxetine 20mg buy microzide online without prescription xpel water pills side effects canadian pharmacy ship united states price januvia usa tadalis maximum dosage raciper mg uk viagra for women nhs generic uk paypal omnicef where to get cabaser pct cardura 4 mg tablet clomid men libido buy vasotec boots pharmacy nizagara free shipping healtyman us pharmacies online that sell venlafaxina elavil next day shipping glucovance refills prevacid drug store online order zebeta on line mexico comprar propranolol portugal prozac side effects after stopping torsemide prices at costco flonase cheap price aricept 10 mg prices celadrin mg price snovitra super power discontinued buy fluoxetina with no script bactroban uk pharmacy how much does generic valacyclovir cost very cheap ophthacare buy alli weight loss pills buy colchicine quick us pharmacies online that sell himcocid why has viagra soft been discontinued cialis jelly ordering online pharmacy buy cefixime tablets usa metoclopramide pregnancy dose cialis under the tongue cialis marseille fr pilules where can i buy protonix tablets forum propecia review drugstore viagra where to get raloxifeno pct buy altace pills in the uk aricept price walmart buy detrol online from usa india topamax oxybutyninum generic reviews best price tizanidina buy eurax new zealand online cabgolin with prescription canada deltasone mexico albendazole atrovent dose nebulizer buy disulphiram tablets us cialis price canadian pharmacy mometasona mexico no prescription viagra in pakistan islamabad protonix how to buy beta val drugstore com pricing indian pharmacy fosamax buy elimite online canada prozac fast canada diclofenac and contraceptive pills ondansetrona reviews for men why has stediril been discontinued pill rx health order revatio products zentel prospect sirop tulasi online movie aricept annual sales canadian pharmacy meds no prescription sinequan price baclofen buy online canada cialis 20 mgpagamento contrassegno med cab capoten ayurslim medication side effects purchase bisoprololi fumaras in usa buy erythromycin 250mg discount bupron from canada buy seroflo without a script delivery buy antivert free where can i get some v gel pulmicort medicine online hyaluronic acid sirna delivery can you buy levitra professional in ireland generic cialis best place to buy avapro in usa carafate india no prescription fucidin 20mg crema best place to buy cialis jelly in uk lansoprazol pills online in the usa stediril on line in the india buy cialis jelly online thru paypals generic dutas uk generic tetracycline buy canada buy cheap anafranil without buy doksazosin lek in singapore salbutamol without a prescription levaquin discounted what is orlistato used for buy canada accutane no prescription luvox brand positioning biaxin suppositories buy topix buying accutane online cialis o viagra dove comprare safe to buy generic elavil from canada purchase lozol on line in usa side effects of toprol xl 100mg is strattera available generic dutasterid dosage too high mexico pharmacies online that sell bupropionum prednisone without prescription generic phexin uk paypal plavix where can i buy it quanto costa lo shampoo nizoral how to use betnovate tretinoin 0,05 drug schedule stieva a online without rx mentat drug class prednisolone eye drops cost buy olanzapine zyprexa riperdal from canada with no prescription pyridium on line purchase buy accutane 40mg prescription zertalin drug in fr pharmacy no prescription needed pet meds buy sorbitrate online at canada pharmacy cardizem generic price buy viagra nz online augmentin for men in usa is it illegal to order generic himplasia generic sominex oxybutyninum mail order no prescription retino a cream 0,025 sale estrofem 2mg tablets pletal pill canadian worldwide pharmacy desyrel where to buy cheap generic cefixime beconase aq mg price side effects of erythromycin stearate tablets discount flunil otc canadian drug company grifulvin v mexico cabana pharmacy nitrofurantoin mono mac 100mg side effects purchase doxi 1 on line in usa chloroquine results forum legal online kamagra oral jelly cialis for daily use from canada western drug meloxicam enolat buy amlodipin online pharmacy oestrogel online in us metformin 1000 mg during pregnancy brafix maximum dosage order dramamine online canada venlor suppliers overseas ponstel medicine online what is nitrofurantoin mono canadian pharmacy micardis fastest kamagra soft uk delivery shuddha guggulu online in uk fluconazole thrush dose nizoral drug in mexico pharmacy can order eltroxin canada advair diskus generic 10 50 original cystone online benadryl dose by weight for dogs buy viagra online using mastercard how to take chloroquine mg mexico pharmacies online that sell zenegra where can i buy saw palmetto extract tinidazole order in the us online pharmacy uk levitra where can i get propecia in ireland best place buy azulfidine pct donde puedo comprar levothroid baridium buy usa advair diskus birth control online us buy erection packs 3 online from mexico purchase tadalafil india how to order cozaar online combivent price compare acivir pills tablets buy decadron online from canada ginette 35 over the counter chi ches ters diamond brand pills over the counter asthma inhalers zofran online uk apo furosemida on line in the india rogaine 5 legal us buy neurontin no prescription medicamento hyzaar plus purchase norvasc in australia l thyroxine without a prescription from australia mycelex g from usa astelin for sale trial erection packs 3 without prescription pills discount code for protonix generic biaxin buy canada acai 1000 mg with green tea 500 mg reviews how to get colospa on line buy femara online from australia ginseng royal jelly oral liquid review cheapest place to buy olanzapine low dose accutane hormonal acne novo digoxin canadian online overnight pharmacy lamisil over counter toenail fungus last line on love and other drugs glucophage dosage weight loss orlistat online pharmacy can you get unisom over the counter order colchicine no rx canadian pharmacy what is female cialis mg used to treat zovirax for men sale in uk buy singulair with e check 36 hour cialis reviews cost of finasteride at walmart v gel mg buy promethazine recreational use 25mg cheap plavix 100 mg where to buy viagra with paypal ceftin birth control online uk arimidex brands india plendil drug in fr pharmacy dostinex pills online in the india capoten over the counter doksazosin lek lawsuit can you take hydrochlorothiazide daily where do i decadron in usa hydrochlorothiazide 25 mg tablets levitra pharmacy order folic acid after methotrexate ectopic bupron sr in croatia didronel discontinued buy minocin online india no prescription canada and crestor what is purim holiday buy prescriptions drugs from canada tulasi seeds in usa purchase seroquel canada cheapest place to buy anafranil ethionamide canadian online overnight pharmacy mevacor mg usa aciclovir tablets india how to get vasotec on line what is the drug dostinex how much is olistat tablets prednisone dose for children with croup beta val over the counter uk hyaluronic acid serum shoppers drug mart best prices on accutane 40mg mexico pharmacies online that sell aripiprazola buy coreg inhaler canada albenza online price drugs similar to bactrim delta cortef pharmacy prices list revista veja online 2012 venlor tablets us online generic rumalaya gel safe can you buy tadapox over the counter azitromicina mexico companies only buy orlistato boots para que sirve amitriptyline 10 mg prevacid ships from india periactin fda approved to buy without prescription aspirin mechanism of action ppt premarin tabs drug classification buy female viagra online no prescription buy abilify online tenormin no prescription can we trust ethionamide online bisoprololi fumaras delivered to your home manfaat flagyl forte 500 mg cheap robaxin free delivery maxaman next day delivery best place buy adalat pct doxycycline 100 mg antibiotics side effects viagra plus cheap australia pharmacy we found love lyrics meaning purchase diprosone in us donde puedo comprar zyloprim aristocort online uk to buy estrofem in uk how long will it take for bactroban to work tizanidina mg order indian hospital pharmacy association generic himcocid cost naprosyn pharmacy order discount januvia 100 mg mentax women buy how much nolvadex to take for gyno comprar vistaril original en madrid buy benadryl pills in the mexico order key pred online no presctiption skelaxin overseas how to tell if i need viagra best prices pharmacy buy viagra renova generico italiano relafen usa no prescription buy ponstel online cheap buy ethionamide generic suprax supplier in uk actoplus met where to purchase buy nootropil online reviews lotensin sublingual dosage thyroxine side effects uk aspirin generic release date provera pill shortage donde comprar tadalafil en argentina how to buy tindamax in london css content image purchase aripiprazola on line in usa colchicina cheap australia pharmacy super avana next day generic name for wellbutrin xl where do i haldol in usa zofran usa cvs prices valaciclovir fast mexico bupropion xl 150 mg weight loss oristal uk online unisom for sale usa tofranil 10mg bula uk buy glucotrol without prescription side effects of prednisone in dogs diarrhea best place to buy aloprim in mexico buy liposafe visa buy generic viagra united states bystolic medication used toradol with no subscription health canada keppra aristocort c cream order how long does levitra last discounts authentic viagra packaging hydrodiuril online pay paypal estrace vag cream price stopping amantadine side effects most reliable place to buy ciplox online cytoxan rx ou acheter livre electronique generic ciprofloxacin recall disulfiramum roche precio argentina atarax fast canada cipro uses uti trandate fast canada best pharmacy technician online schools to buy gabapentine buy digoxin online with no prescription orlistat 120 mg online misoprost no prescription needed canadian online pharmacy cefadroxil in usa flomax no prescription india buy thyroxin cheap pulmicort pills online in the australia fast valtrex delivery cytotec erectile disfunction buy cardura pharmacies price purchase ampicillin cheap buy dulcolax suppositories online canadian health card application form is ciplox a prescription drug comprar rumalaya gel online cheap genuine estro online what is topamax 100mg used for buy buspar low cheap price low cost living states in usa lopid from china rosuvastatin now what are the side effects of bactrim in women buy rumalaya forte with paypal anxiety medication sertraline haldol for sale uk buy amaryl mg online for alli pas cher 170 caps buy atorlip 10 online no prescription usa i want to buy some viagra buy avodart pills without cheap glucotrol xl tofranil mexico companies only orlistat online kopen pariet 20 mg tabletas is imitrex a prescription drug tetracycline next day buy cheap viagra online in canada is l thyroxine available on line in canada himcolin discount do you need rx ortho cyclen prednisolone mg mexico prednisolone doctors online buy doxi 1 online with out prescription purchase tadacip in usa best sex pill ever buy promethazine online thru paypals deltasone supplier in uk exelon tablets price uk pharmacies online that sell alesse buy amlodipin online safely parlodel suppositories buy buy diclofenac gel australia order non generic florinef cheap tegretol sale uk brand levitra drugstore com pricing tesco flitwick pharmacy opening times suprax 400 mg how many days pharmacy 365 stockton opening times azithromycin and pregnancy side effects fluconazol on line in the india digoxin no rx buy azulfidine usa generic orlistar in usa strattera canada prescription proair vs ventolin cost is it safe to order liposafe boots pharmacy online metformin 20mg tab medicine back pain india colchicine suppositories buy benemid uk next day delivery buy azitromicina cheap buy colospa capsules olanzapine from canada without rx buy cheap nolvadex no rx where to buy disulphiram online usa cialis sublingual order canada cheap viagra online pharmacy prescription norvasc online cheap como comprar propranolol western drug flagyl arjuna canada pharmacy malegra dxt online buy meclizine xr without prescription what is thyrohormone for zocor 10mg side effects sundown saw palmetto reviews buy lotrel online from canada is the chinese brand viagra as good as the american is generic brand advair diskus effective orlistat sandoz ortho cyclen from uk l thyroxine drug in fr pharmacy acticin delivery uk cyproheptadine periactin uk baytril max noah where do i flovent in australia best site get acai order desyrel on line canada tretinoin drug in canada pharmacy order medrol dosepak without rx online generic sinequan will singulair over counter fastest nitrofurantoin uk delivery prednisolone 5mg tablets used vpxl where can i buy it erection packs 1 drugstore omnicef 100 propecia mail order india buy periactin hong kong pharmacy generic quibron t where to get where can i buy tamoxifen online without a prescription valacyclovir hcl 1 gram tablet uses where do i keppra in uk cheap zestoretic uk antibiotic buy amoxil online rogaine 5 medication overnight delivery lisinopril medicine high blood pressure generic diclofenac ophthalmic solution brand amoxil canada online no prescription i pill indinavir website propecia tablets in india pictures of doxycycline pills plendil price india where do you buy acai berry pills buy generic cialis 2.5mg paypal pharmacy online where can i order propecia online fucidin ointment review eurax canada online no prescription side effects of enalapril 5mg brand name esperal online drinking alcohol while medication chlamydia doksazosin lek usa cvs prices retino a cream 0,025 prices at costco buy celebrex tablets mexico duetact cheap uk vasotec pricing discount erexor mg to buy lansoprazol is it illegal to order generic ayurslim buy cozaar online without prescription minoxidil 5 lotion betoptic rxlist buy liposafe uk buy midamor without prescription canadadian healthcare reviews generic bentylol tegretol tablets on line to buy eltroxin drug in canada pharmacy buy curacne pills in the australia no prescription digoxin sale where can i buy stain rx fiable comprar cialis por internet amitriptyline online without rx buy methotrexate without a prescription from canadian pharmacy hong kong buy flonase online prescription where to buy plavix mg can you buy zovirax acyclovir cheap cordarone pills actoplus met online order generic carvedilolo low celexa buy tadalis sx online from uk can we trust zyvox online cheap genuine rythmol sr online testosterone test different generic brands of zoloft is it illegal to order generic atomoxetin acheter phexin altace pills buy ordering nitrofurantoin canada robaxin from usa pharmacy buy chloromycetin drugs antibiotic maximum weekly dose of imitrex glucovance on line in the mexico what is isoniazid made of diflucan prescriptions stediril australia price best site for malegra dxt purchase revatio mg atorvastatin dose range valtrex pharmacy usa online amoxycillin india buy rumalaya gel paypal buy shuddha guggulu using pay pal erection pills gnc lasix online bestellen levothroid medication prices metoclopramide overnight view topic canadian aciclovir cream b.p. herpex 5 united pharmacies uk md review disulfiramum online pharmacy uk online sale of flagyl er buy cheap alli tablets where to buy domperidone how to order revatio buy alli 110 uk zetia over the counter drugs zoloft dosage rx list costco online coupons march 2013 what does finpecia research grade haridra buy buspar india tenormin medicine side effects buy v gel online australia no prescription buy tretinoin 0,025 online no prescription canada can youtube buy levitra super active in ireland premarin spain over counter aldactone acne uk prednisolona birth control online mexico clomid challenge test day 10 norvasc generic wikipedia drugs buy lasix without prescription what is benadryl used to treat buy levoxyl tablets sex pill for women buy avodart cheap hideall rights bupropion dosage depression the chepest roaccutane when crestor generic available maxaman mg mexico medazole without a prescription from mexico where can i buy quibron t mg probalan pharmacy janumet refills how long do you need to use accutane where is the left parietal lobe singulair side effects wiki diamox drugs for sale over the counter sex enhancement pills for women ventolin inhaler salbutamol sulphate ephedraxin drug canadian pharmacy buy baclofen toradol mg no prescription lasilix where to get can you buy actonel over the counter in germany buy emsam online without prescription azithromycin order without prescription how to avoid nausea with champix buy sildenafila online cheap fasigyn delivery london obagi tretinoin cream 0.1 20 gm metoclopramide pregnancy nausea next day shipping for cialis buy cheap clomid uk no rx famvir online cheap aciphex gerd drug buy lozol online india no prescription tricor on line in the usa arjuna dose buy malegra dxt in ireland what is allegra tablets used for buy serpina online from usa levitra side effects cialis vs levitra tizanidinum to buy in the canada without a prescription zithromax and valium wo kann man viagra kaufen hydrochlorothiazide fda approved to buy without prescription zofran drug class nitrofurantoin medication order buy erection packs 2 capsules list of discount prescription drugs at walmart ciprofloxacina for men sale in uk benzac sale comprar aceon original en madrid side effects male enhancement drugs reliable rx pharmacy coupon code cytotec 200 acticin cream best generic periactin review levitra effects tricor discount coupon where can i buy orlistatum online without a prescription order haridra acheter viagra pfizer 100mg does ginseng energy now work buy rosuvastatin pills in the uk ciprofloxacina with no rx very cheap lasix buy brafix online pharmacy nitroglycerin ointment reviews where to buy amoxil drugs online buy demadex tablets india nolvadex cycle for pct where to get tegretol pct speman generic uk pyridium plus manufacturer vytorin trusted online drug stores in canada to buy probalan donnycarney artane credit union buy medazole in ireland fast cordarone deleviery purchase micronase in usa zantac delivery uk buy stieva a singapore betnovate tablets online order avapro online no presctiption order lamisil canada suhagra best online non prescription pharmacy speman medicine online atrovent pills generic fasigyn uk online pharmacy aprovel suppliers of clomifene in us bupron sr cheap us pharmacy sinemet 3days delivery buy isordil online with mastercard geriforte uk sale tenormin with no rx buy duprost online pharmacy acquistare effexor xr in italia trandate without a prescription from us low price norvasc uk thyroxine prices usa hyzaar order luvox cr online flucazole drug in uk pharmacy para que se usa premarin what does cleocin t treat vagifem buy canada side effects of digoxin and lasix amitriptyline 25mg tablets pain cialis super active to buy in england ciplox tablets from buy mometasona to buy in the canada without a prescription minoxidil 10 side effects roaccutan pills sweat how to buy probalan in london anastrozolo mg india compare prices erection packs 3 serpina dosage instructions viagra jelly buy without sumycin italiano proventil hfa no prescription when will generic levitra be available buyers of raloxifeno canada best place to buy capoten in canada where to buy vagifem ointment online naprosyn purchase order mobic pills beta val india companies only non prescription bupron sr compazine without prescription medication yagara 100mg cheep buy indocin online us no prescription lexapro online uk albenza overnight shipping american trial erection packs 2 florinef online meds costco online photo developing noroxin or generic best place to buy thyroxine in canada order celadrin on line mexico como comprar maxalt fasigyn no rx buy triamterene 15mg online beat way to order biaxin how to get protonix drug arava online pharmacy uk side effects of terbinafine cream extendaquin for men sale in uk splitting cialis tablets order propranolol on line mexico colchicine cheap uk aprovel buy online ireland allopurinol discount coupon receive obagi tretinoin cream concept of lok adalat in india where to purchase cardura prescription seroquel online what does alphagan duprost no script prednisone withdrawal joint pain levitra professional usa no prescription vasotec canadian medications without prescription buy oristal cheap fluoxetine 20 mg cap how does viagra work for premature ejaculation olistat express canada toprol with no perscription to buy levitra generic otomax canada i pill sepibest website kamagra medication overnight delivery reviews on valtrex tizanidina purchase what is seroquel for insomnia cialis 100mg tablets what is zithromax dosage buying levitra on line lanoxin order in the us lantus solostar needles size order thyroxine on line mexico blue pill 8000mg review cheap generic norvasc arjuna over the counter uk buy lipitor online non prescription generic norvasc in usa v gel without script generic shallaki canada side effects of levitra and alcohol best site for mevacor meclizine no prescription canada zebeta without insurance estrace trusted online drug stores in canada buy online reviews accutane no prescription buy lamictal online no prescription us zenegra mexico no prescription order serophene on line canada atarax canada prescription buy cardizem online with no prescription prandin annual sales zoloft 100mg price minocycline 100 mg price lamisil online canada buy discount buy metocarbamol new zealand online benicar usage silagra spain over counter where to buy carafate with visa speman forte price generic curacne canada azurette over the counter usa buy cephalexin mg online for order evista online buy sumycin uk pharmacy finpecia delivered to your home misoprost to buy in england prescription mobic 15 can amoxicillin treat chlamydia cytotec medicines order benzac 120 mg generic fasigyn india how much is torsemide tablets purchase parlodel on line in canada pediatric imitrex dose levitra generika telefonisch bestellen indocin to buy in england indocin sr prescribing information is it legal to buy generic viagra online how to buy biaxin viagra soft tablets for sale para que sirve la amantadina clorfenamina paracetamol order generic didronel low advair diskus without corticosteroids xeloda over counter cipro medicines zocor with no subscription lotrisone cream 45gm used astelin over counter equivalent disulfiramo lowest price buy nymphomax 20 order avalide on line usa order nolvadex uk pharmacy minocycline hydrochloride tablets for acne buy tetracycline no prescription why is there a shortage of prednisone over the counter drugs similar to fucidin where can i purchase cipralex allegra mg mexico online forum order zyrtec perscription kytril coupon code mail order stromectol himcocid with no perscription pharmacy jobs around the world drugs similar to propecia order renagel from mexico without prescription ovral l for sale etabus online with out prescription purchase keftab pills actos india companies only cheap rx 8 engine 500 50 advair coupon sepibest tablets side effects thyroxin canada pharmacy urispas online cheap where can i buy vermox micronase in canada can i buy bentyl in canada hydrochlorothiazide 12.5mg what is it used for online pharmacy no prescription needed diclofenac comprar proscar portugal purchase cialis on line in the uk flagyl er brand positioning plendil pills online in the australia how to use vasotec arimidex overnight shipping cheap buy medrol dosepak in india online nexium medicine dosage forzest in croatia very cheap periactin exelon canadian medications without prescription what is ginseng good for in men to buy mobic how long after taking zithromax will chlamydia be gone price of propecia in the uk order abilify mexico pharmacy colospa online pharmacy shipped to canada buy rumalaya capsules how to order neurontin online hyzaar refills ordering ephedraxin uk vasotec shortage generic albenda usa pharmacy viagra pills best price brand lansoprazol buy where do i renova in mexico fast rogaine 2 deleviery canada pharmacies online that sell c ratioph ordering lopid canada what is differin adapalene gel levitra without a script viagra sin receta en farmacias chile allopurinol 50mg tablets how to take aripiprazola mg lipitor buy without cytotec dose for abortion purchase prometrium 100mg cheap lamictal 5 mg prednisona alonga 10 mg precio stieva a women buy


STRONA GŁÓWNA arrow Oświata arrow Aktualności arrow Jubileuszowe Obchody 70 Rocznicy Powstania Tajnej Organizacji Nauczycielskiej i Tajnego Nauczania
Inwestuj w Hajnówce






Lubisz Hajnówkę?

Zostań jej przyjacielem!




Nowa strona 8


Miejska Prezentacja Internetowa 
 Copyright © 2003

Akt: 2007-11-07

Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć


Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć



Odwiedza nas 4 gości

Warning: include_once(_jgfw_/jgfw.php) [function.include-once]: failed to open stream: No such file or directory in /2008hajnowka/mambots/content/jogadgets.php on line 25

Warning: include_once() [function.include]: Failed opening '_jgfw_/jgfw.php' for inclusion (include_path='.:/:/usr/local/php/pear5') in /2008hajnowka/mambots/content/jogadgets.php on line 25
Jubileuszowe Obchody 70 Rocznicy Powstania Tajnej Organizacji Nauczycielskiej i Tajnego Nauczania
miniTegoroczna 70  rocznica wybuchu II wojny światowej zmobilizowała całe społeczeństwo do uczczenia i przypomnienia bohaterskich zrywów narodu polskiego w tym okresie. To także rocznica ważnych wydarzeń w dziejach polskiej oświaty.



W tym roku narodowej pamięci dobrze by było przypomnieć tych bohaterów, którzy poszli w bój, ale także tych, którzy w cichej konspiracyjnej, a równie niebezpiecznej, działalności prowadzili inną  walkę z wrogiem. Bo od dawna wiadomo, że wyedukowany naród to zwielokrotniona siła.

Historię, którą trzeba upamiętnić na równi ze zbrojnymi zrywami jest bez wątpienia historia nauczycieli tajnego nauczania. Skala tajnego nauczania w okupowanej Polsce była czymś unikatowym w ogarniętej wojną Europie - obejmowała wszystkie szczeble nauczania do uniwersyteckiego włącznie i objęła swoim zasięgiem wiele tysięcy młodych Polaków.

Ta szlachetna inicjatywa społeczna wynikała z przekonania, że trzeba ratować naród przed wyniszczeniem i sprowadzeniem go do roli niewolników III Rzeszy. A także z myśli, że oświata realizowana choćby w najcięższych warunkach jest gwarantem przetrwania i umocnienia narodu. Jest także skuteczną formą oporu. Bo przecież nie chodzi tylko o to, by ginąć w walce,  ale też o to, by być przygotowanym do odbudowy kraju, kiedy wojna się skończy.

Chociaż okupione śmiercią wielu pedagogów i uczniów oraz prześladowaniami, tajne nauczanie zwieńczone było zwycięstwem. To zwycięstwo polegało na tym, że nie zdołał okupant rzucić Polaków na kolana i że po wojnie - dzięki ruchowi tajnego nauczania - mogło się odrodzić powszechne szkolnictwo i środowisko nauczycielskie.

28 września 2009 r. ZG ZNP upamiętnił wydarzenia sprzed siedmiu dekad, gdy we wrześniu 1939 r. ok. 20 tysięcy nauczycieli zeszło do podziemia, by w warunkach konspiracyjnych uczyć historii, języka polskiego i geografii ponad 200 tys. dzieci. W sumie przez tajne nauczanie w czasie II wojny światowej przeszło 100 tys. pedagogów i 1,5 mln. uczniów - dzieci oraz dorosłych. Bo nie można zapominać, że tajne nauczanie odbywało się wszędzie, także w niemieckich obozach.

Nadszedł czas, by przypomnieć, że w październiku 1939 r. kierownictwo Związku Nauczycielstwa Polskiego zdecydowało się na kontynuowanie pracy w konspiracji pod kryptonimem TON - TAJNEJ ORGANIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ. Organizatorami TON była „Centralna Piątka", czyli przedwojenni działacze ZNP: Zygmunt Nowicki, Kazimierz Maj, Wacław Tułodziecki, Teofil Wojeński i Czesław Wycech.

Do zadań TON należało organizowanie tajnej oświaty, akcji wydawniczych i pomocy, a także współpraca z podziemnym ruchem oporu. Efektem pracy polskich nauczycieli w ramach TON było uruchomienie zlikwidowanych przez okupanta szkół średnich, zakładów kształcenia nauczycieli i szkół wyższych, które funkcjonowały w konspiracji. Te same zasady dotyczyły przedmiotów nauczania kształtujących patriotyczne postawy tj. historia, geografia i język ojczysty - usuniętych przez okupanta z obowiązujących w szkołach powszechnych programów nauczania. Tajna Organizacja Nauczycielska zajmowała się nie tylko oświatą, ale także pomagała rodzinom pomordowanych nauczycieli, jak również pedagogom, którzy znaleźli się w hitlerowskich obozach lub więzieniach.

Służbę polskiej szkole przypłaciło życiem ok. 10 tys. nauczycieli. Dziś żyje jeszcze około 300 nauczycieli TON-u.

Przedstawione informacje odnoszą się do całego kraju. Dalsza część wypowiedzi przygotowana przez Antoninę Skoruk - przewodniczącą Sekcji Emerytów i Rencistów naszego oddziału ZNP dotyczyć będzie faktów i zdarzeń z historii tajnego nauczania w naszym mieście.

Jubileusz 70-lecia TON-u zmobilizował naszych działaczy do przypomnienia, zebrania, uzupełnienia i uporządkowania wiedzy na temat tajnego nauczania w Hajnówce. Uświadomiliśmy sobie jednak, że w naszym środowisku nie mamy już żyjących nauczycieli tajnego nauczania i że naszym zadaniem może być tylko utrwalanie pamięci o nieżyjących. Tym bardziej, że pamięć o nich - zachowana zaledwie ogólnikowo i szczątkowo wśród starszego pokolenia nauczycieli - jest coraz rzadsza . Dotyczy tylko dwóch nauczycielek - Pelagii Ponieckiej i Zenobii Andrzejewskiej. I tyle!

Ze wspomnień Z. Andrzejewskiej wiemy, że w okresie okupacji hitlerowskiej istniała w Białymstoku Wojewódzka Organizacja Tajnego Nauczania, lecz nie udało się jej zorganizować placówki w Bielsku Podlaskim i Hajnówce. O jej istnieniu autorka dowiedziała się dopiero po wojnie. Z tych też powodów w wojewódzkiej dokumentacji i opracowaniach są zaledwie wzmianki o naszym powiecie.

Zrozumieliśmy więc, że o interesującej nas sprawie wiemy mało, a i ta wiedza z upływem czasu zaciera się. Z troski o utrwalenie tych nielicznych zapisów, które zostały i strzępów ludzkiej pamięci postanowiliśmy uratować co się da, a może także tę wiedzę poszerzyć. I nie tylko ze związkowego obowiązku, ale przede wszystkim dlatego, by „ocalić od zapomnienia", wszak „z pamięci bliskich utkana jest nasza tożsamość", nie tylko indywidualna, ale też wspólnotowa.

Z tych myśli zrodził się pomysł, by na grobach nauczycielek, których pracę w tajnym nauczaniu potwierdzają najlepsi świadkowie   - ich uczniowie - umieścić kamienne tabliczki z informacją o tym dramatycznym, a jakże chlubnym okresie ich pracy. Wiemy jednak, że poza trzema dziś uhonorowanymi nauczycielkami taką działalność prowadzili również inni nauczyciele, wielu z nich trafiło do obozów koncentracyjnych, niektórzy z nich nie wrócili.


Nauczyciele tajnego nauczania w Hajnówce:

Pelagia Poniecka                                                                                                              

Zenobia Andrzejewska                                                                                                                         

Antonina Kozak                                                                                                         

Ewa Grodzka                                                                                                                         

Jadwiga Forkasiewicz                                                                                                                                        

Stanisława Kozłowska                                                                                                    

Maria Kulczyńska                                                                                                          

Stefania Wińska                                                                                                           

Barbara Tokarska-Małecka

Zygmunt Kozera

Ks. Władysław Hłodowski

Albina i Aleksander Koziccy                                                                              

Felicja i Józef Kruszelniccy                                                                                            

Maria, Stanisława i Jadwiga Woyno 

Stanisława i Mieczysław Ziarkowie


Niestety, na znajomości ich nazwisk nasza wiedza o ich pracy się kończy.

Postanowiliśmy omawianą sprawą zainteresować Radę Miasta i Pana Burmistrza Anatola Ochryciuka występując z propozycją sfinansowania wspomnianych tabliczek i nazwania imieniem Nauczycieli Tajnego Nauczania mającego być budowanym ronda u wylotu miasta...

W szkołach, gdzie po wojnie pracowały przez lata jeszcze Panie Andrzejewska i Poniecka zaproponowaliśmy dyrekcji upamiętnienie tych nauczycielek przez nazwanie ich imieniem sal lekcyjnych: matematycznej im. Pelagii Ponieckiej w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Hajnówce oraz geograficznej im. Zenobii Andrzejewskiej w Zespole Szkół Nr 1 w Hajnówce, ponadto w tej szkole organizowanie corocznego rajdu turystycznego jej imienia.

Propozycjom tym przyświecała myśl, by młodzież i nauczyciele tych szkół zainteresowali się tym wątkiem wojennej historii naszego miasta.

W kolejnym etapie przygotowań do naszej uroczystości skontaktowaliśmy się z żyjącymi uczniami wymienionych nauczycielek: Danutą Tabułą uczennicą Zenobii Andrzejewskiej i Marią Karpińską uczennicą Pelagii Ponieckiej. Ogłosiliśmy ponadto w miejscowych mediach komunikat o poszukiwaniach innych uczniów tajnego nauczania i dzięki temu poznaliśmy ucznia Antoniny Kozak - Augustyna Jaszczuka, a od niego nazwiska innych uczniów tej nauczycielki. Dlatego też na grobie Antoniny Kozak również umieściliśmy kamienną tabliczkę informującą o jej pracy w tajnym nauczaniu.


Ustaleni uczniowie tajnego nauczania w Hajnówce:

Danuta Tabuła z d. Michalak

Jadwiga i Mieczysław Michalakowie       

Józef Jabłoński

Ludwik Kamiński

Jan Mazurek

Wacław Mróz

Janina Witkowska

Augustyn Jaszczuk

Jerzy Wereszko

Jerzy Traczewski  

Maria Karpińska z d. Stachnowicz z bratem Wacławem

Bracia Borosiowie (Tolo i Tadzio)

Siostry Kruczkowskie (Marysia i Irka)

Rodzeństwo Bołtrzyków (Stasia i Franek)

Bracia Nużyńscy (Andrzej i Sewerek)

Roman Skorupko

Alicja Wnętrzycka

Maria Jakoniuk

Janina Bogdanowicz

Waldemar Szumski

Czesław Drapało

Antoni Dąbrowa

Danuta Laskowska


Wyłonił się nam z tych opowieści i nielicznych źródeł pisanych obraz sytuacji i zdarzeń z tamtych okupacyjnych czasów. Posłużę się tu fragmentami pamiętników Pelagii Ponieckiej i Zenobii Andrzejewskiej oraz opowiadaniem Pani Marii Karpińskiej (nieobecnej dziś ze względu na stan zdrowia). Opowiadała mi ona niedawno, że na lekcje do P. Ponieckiej, do jej domu na Piaskach chodziła z dzisiejszej ulicy Bohaterów Warszawy w bratem Wacławem Stachnowiczem o 7 rano. Zeszyty miała za pazuchą, a w torbie kłębek wełny i druty, by w razie potrzeby powiedzieć, że robi sweter. Mówiła też, że uczniowie nie kontaktowali się ze sobą, choć ona wiedziała, że  po niej przychodziła na lekcję Ala Wnętrzycka.

Pani Poniecha w późniejszych wspomnieniach obozowych pisze, że na własną rękę i własnymi siłami zaczęła w 1 września 1941 r. organizować tajne nauczanie grupek młodzieży we własnym domu - łącznie 20 osób. Pracowała od 6 rano do 20 wieczorem z małymi przerwami.

Pani Andrzejewska opowiada podobnie - uczyła 15  dzieci w zespołach na poziomie III-VI klasy szkoły powszechnej.

„Przy ogromnym prostokątnym stole siedziała duża gromadka dzieci. Głównie położyłam nacisk na nauczanie języka polskiego, matematyki, historii, uczyłam też przyrody i geografii. Dzieci nie mając materiałów piśmiennych zszywały uzyskane z trudem kartki i na nich pisały. Korzystały z moich map i atlasów. Sam kontakt z polską książką sprawiał dzieciom wielką radość, dlatego też chętnie się uczyły, ceniły z trudem zdobytą wiedzę. Dzieci były zdyscyplinowane. Do naszego mieszkania przychodziły pojedynczo, by nie budzić podejrzeń. (....)  

Zajęcia odbywały się w naszym małym niepozornym mieszkaniu składającym się z jednego pokoju i kuchni. Liczyłam, że w zacisznej ulicy Kleiststrasse (Bohaterów Warszawy) może nikt mnie nie wykryje. Choć zawsze mój ojciec czuwał na podwórzu, a na wszelki wypadek w płocie było ukryte przejście na drugą ulicę".

Nauczycielki zwykle miały dokumenty o zatrudnieniu w oficjalnych zakładach pracy. Pani Andrzejewska była zatrudniona jako praktykantka telefonistka na Kolejkach Leśnych, a Pani Kozak pracowała w Fabryce Chemicznej.

W ostatnim roku okupacji konspiracyjne nauczanie stawało się coraz trudniejsze na skutek częstych denuncjacji i aresztowań.

Dramatycznym dniem był 15 czerwca 1944 roku. Wspominają go obie nauczycielki.

P. Poniecka: „O godzinie 3 rano uderzenie kolbami w drzwi oznajmiło przybycie żandarmów. Przyszli po mnie i po męża. Siostra moja Aniela ocalała, bo nie było jej wtedy z nami. Żandarmi pod konwojem zaprowadzili nas do szopy na podwórzu Włodarczyków. W szopie znajdowali się już inni aresztowani. Dzieci nasze Jędruś lat 9 i Edzio lat 7 oraz 4 miesięczna Marylka zostały zabrane przez Panią Niemiarową do sąsiadującego ambulatorium, a następnie przekazane Anielci".                             

Z. Andrzejewska pisze podobnie: „Zostałam aresztowana o 4 rano z rodziną, rodziców niedługo wypuszczono, a mnie z siostrą Heleną i innymi nauczycielami wywieziona do Białegostoku, a stamtąd 25 czerwca 1944 r. do obozu w Ravensbruck..

A rano tegoż 15 czerwca 1944 r., kiedy już siedziałam za kratami więzienia, przyszła jeszcze na lekcje, nie wiedząc o niczym, jedna moja uczennica..."

Pani Tabuła po latach wspomina, że na wieść o aresztowaniu jej nauczycielki - Andrzejewskiej poczuła się winna i to piętno nosiła jeszcze w sobie długi czas.

I tym wymownym, niemal symbolicznym obrazem i wspomnieniem zakończę swoją wypowiedź. Jeśli jednak są ludzie, którzy mogliby ją uzupełnić i wzbogacić - będziemy wdzięczni za kontakt z Oddziałem ZNP w Hajnówce.


Dziękujemy za pomoc w opracowaniu tego materiału  uczniom tajnego nauczania: Danucie Tabule, Marii Karpińskiej, Augustynowi Jaszczukowi,

a także Edwardowi  Ponieckiemu. Wszyscy oni w rozmowach wspominają swoje nauczycielki z największą wdzięcznością, sympatią i życzliwością.

Wymienione w tekście wspomnienia nauczycielek są w posiadaniu Biblioteki Miejskiej w Hajnówce -  zachęcamy do ich przeczytania.

Jubileuszowe Obchody 70. Rocznicy Powstania  Tajnej  Organizacji  Nauczycielskiej  i  Tajnego  Nauczania zorganizowane przez Zarząd Oddziału i Sekcję Emerytów i Rencistów  Związku Nauczycielstwa  Polskiego w Hajnówce.




Od lewej Witold Łapiński, Edward Poniecki, Antonina Skoruk 



  Grób z tabliczką upamiętniającą nauczycielkę tajnego nauczania Zenobię Jędrzejewską





Znicz na grobie Antoniny Kozak stawia jej uczeń Augustyn Jaszczuk






autor: Antonina Skoruk i Alina Pytel


Ilość odsłon: 2041 Drukuj Email


Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze -
All right reserved

« poprzedni artykuł   następny artykuł »