can i order zantac no prescription in the usa cymbalta side effects sweating list of tesco stores selling requip costco pharmacy orlistatum price cialis professional online pharmacy uk generic mevacor sales getting trental in australia atrovent for daily use canada best place to buy amoxiline in usa online sale of lanoxin generic allegra india floxin medication take viagra 100mg pfizer there generic tamoxifen cialis by mail can you take voveran daily where can i get medrol dosepak pills suppliers of albendazole in us buy viagra super active tablets canada amaryl without a script purchase arjuna on line in canada erection packs 4 drugs cialis buy finasteride hair loss forum tcm american ginseng benefits how to buy glucotrol in london floxin discounts codes sarafem to buy in the canada without a prescription cialis looking for can you get anacin best mexican pharmacies quality tamoxifen citrate canada buy nolvadex how much does bactrim cost yasmin to buy in the usa without a prescription medical names water pills tadalafil 20 mg tabletten zyloprim on line no script side effects of augmentin safe glucofage no prescription where do i prinivil in usa what does bactroban nasal ointment treat aciphex no prescription fedex ups how to buy metrogel in canada zentel without script getting mycelex g in australia propecia hair loss forum can you health non generic buy aceon order minipress lowest price how long does it take for aricept to take effect how to buy diprosone in london lotrel online usa no prescription no rx crestor online betnovate rd ointment in pregnancy viagra original purpose retino a cream 0 025 online canada fast delivery betnovate usa cvs prices cialis sublingual no prrescription medicine aciphex canadian pharmacy prednisolone over counter bactroban substitute what does prograf cost order cialis viagra counterpunch buying ginseng in korea effexor reviews for anxiety mirapex next day delivery best place to buy minocycline in australia tinidazole online bestellen geriforte syrup express canada where to buy apo clopidogrel in canada safely buy glucotrol singapore cardizem uk boots levitra super active shortage trial erection packs 3 canadian source buying xenical online diltiazem max dose acyclovir 800 mg for purchase purchase oratane on line in the uk best site get alti doxycycline where can i buy avodart online without a prescription voltaren 25mg tablets side effects nolvadex for dogs obelit medication overnight delivery where to get riperdal pct metronidazole online legally no prescription needed buy abilify online without confido online no prescription how to order micronase half price furosemide atorlip 5 without a prescription from canada can i get lioresal buy adalat online pharmacy dubai buying azithromycin zithromax price increase crestor cheap roxithromycin 40 mg acyclovir pregnancy safety how much is doxycycline cost long time side effects isotretin beta val without prescription pills buy propranolol for daily use order tetracycline uk pharmacy buy digoxin in canada buy generic unisom online no prescription long term side effects of sildenafil can you buy zentel in ireland clozaril dose titration buy saw palmetto cheap online glucotrol purchase nitroglycerin online in usa asacol over the counter canada mentax generic equivalent deltasone tablets uses where do i buy panax ginseng order lithium online canada cytotec without a prescription from canada orlistatum delivery london zestril side effects men dilantin medication side effects janumet dosage instructions over the counter drugs similar to disulfiramum mexican pharmacy no prescription omnicef endep reviews warafin mg mexico purchasing retino a cream 0,05 online cipralex prescription coupon order prozac on line canada buy celadrin in india online cheap grifulvin v mg where to purchase retin a cheapest vytorin to buy thyroxine hormone function buy prilosec no prescription fast delivery buy didronel tablets online v max herbal supplement cialis professional women buy buy lasilix online canada femara prescription card levitra super active for purchase actonel drug in fr pharmacy motilium norovirus clavamox no prescription cats buy best place to buy lotensin in usa best colchicine prices buy zestril online without prescription pregnancy test calculator free kamagra tablets on line to buy buy accutane 40 mg online prescription order amoxicilina on line uk cialis brand name sale cheap buy fertomid no prescription fast delivery augmentin canadian online buying sildenafila from canada no prescription generic compazine canada crestor drugs 5mg viagra professional fast uk online generic atarax can i buy pyridium in canada buy atorlip 5 cheap capoten cheap mexico pharmacy acquisto snovitra super power sicuro online pramipexole side effects bodybuilding fluoxetine wanted online review buy tulasi canadian drug company abilify isotretinoin order online amantadine medicine brahmi rasayana medicine roaccutane without a prescription buy obelit online us no prescription comprar indinavir en argentina buy trandate overseas list of prescription water pills i pill motrin website zyprexa zydis 5 mg prednisolona drug in canada pharmacy what is voveran tablet for riperdal uk sale erexor no prescription required clinical potential minocycline schizophrenia tadalis to buy in the usa without a prescription side effects of wellbutrin sr in women levitra yan etkileri best site to buy percocet metoclopramide over the counter australia beconase aq tablets price benicar uk brand name buying aceon in manchester what is paroxetine 20mg tablets carbozyne lawsuit prevacid in the uk buy clozaril tablets us is prednisone an anabolic steroid what drug category is claritin cheap arimidex buy florinef usa tofranil pm cost canada buy colospa without prescription tadalafil tablets 5mg canada brand levitra drug in canada pharmacy sinequan uk pharmacy buy doxycycline online india no prescription xenical generic price can you buy nootropil over the counter can i pay for girl scout cookies by check is mail order inderal safe ortho tri cyclen uk companies only when will singulair be over the counter plavix dosage in cats is vigra the same as liviyra rogaine 2 pharmacy mail order mail order generic cialis over the counter olistat free levitra offer depakine chrono prices usa what is sildenafil coversyl fda approved to buy without prescription dove comprare xenical zantac india no prescription buy lantus in ireland neurontin online usa best place to buy hoodia in india ordering real viagra online purchase diclofenac on line in canada apply canadian board pharmacy lady era prices usa venlafaxina no prescription fedex ups endep drug in uk pharmacy citalopram reviews for depression sinemet cr tabs cheap accutane for sale blopress comprare liv barato nosipren prednisona dosage i pill website cheap zetia generic how to purchase zyvox how long to take cleocin endep 10 mg cost order viagra from thailand purchase viagra on line in usa what is the generic drug for prilosec billig priligy online kaufen cheap canadian inderal no prescription what is the correct dosage of cafergot amoxicillin powder reconstitution seroflo inhaler composition buying erexin v in manchester rumalaya forte delivery cloridrato de ciprofloxacino 500mg efeitos colaterais aleve tablets from buy where to buy elavil online mexico best generic luvox sites pastillas omifin 50 mg medrol online prescription retin a micro .1 canada buy canada no prescription for compazine sex pills wholesale china keflex legal us best site to buy compazine pastillas para abortar cytotec modo de uso super kamagra pills pill rx health zanaflex products how to get cheap abilify canada cialis professional tablets online natural anxiety medication over the counter mircette uk online zestoretic mg uk order erexin v tablets ventolin malaysia pharmacy seroflo for sale uk best place to buy dilantin in mexico buy kamagra chewable boots pharmacy online drug for micardis list of tesco stores selling nizoral can you get high off clonidine hydrochloride what is roaccutan is there a shortage of nexium amaryl no prescription needed canadian online pharmacy ropinirole tablets side effects order lisinopril medication by mail buy revatio without prescription non prescription erexor pharmacy buy female cialis generic how long does it take for levlen to work get nimotop las vegas purchase beta val on line in australia reducing dosage of prednisone bactrim to buy in england order plendil on line uk best site for eldepryl retin a gel 0,1 us companies only sepibest cheap australia pharmacy viagra super active wikipedia lopressor to buy in the canada without a prescription motilium available new zealand international legal medications can u buy flagyl over counter clonidine price india getting a prescription for accutane bula de remedio sertralina 50mg what is flagyl 500 mg used to treat furosemide online pharmacy uk 4 red pills for chlamydia generic drug aciphex news mail order generic claravis zofran order online no prescription fast esperal deleviery buy mobic cheap what is methotrexate used for to treat mexico pharmacies online that sell eurax phone in order for serpina order levitra super active from usa without prescription canadian pharmacy no prescription actoplus met lozol mg uk comprar curacne original en madrid where to buy advair diskus with visa cymbalta discount card lilly purchase disulphiram mg clomid canada head office optimmune ophthalmic ointment alternative comprar amitriptyline original en madrid how to buy erexin v noroxin no perscription needed better than isotretin over the counter zantac for children discount almetec from usa how to order xenical cheap trandate buy online buy estrofem tablets india retin a without rx danazol medicine valacyclovir hcl 500 mg tabran aldactone overnight pharmacy periactin comprar aciclovir medicine children can we trust dilantin online stats ukraine priligy mg canada danazol from usa suprax cost best place to buy benadryl in canada lasix india suppliers levitra super active pills sweat #1 canadian drug store to buy viagar rhinocort online uk can you order eldepryl human performance enhancement drugs buy female cialis hong kong calan online sales how to purchase prednisone online elavil drug in mexico pharmacy where to buy olanzapine canada did anybody order viagra online decadron next day shipping where can i get leukeran pills purchase nymphomax pills buy fucidin pills in the uk comprar prednisone original en madrid ampicillin online legally low dose amitriptyline anxiety effects ordering low dose cardura olanzapine mg no prescription bupron sr pills online in the uk viagra plus sale prescription cipla vpxl pas cher italie lasuna pills buy what is avodart drug for sinequan generic for alphagan p generic equivalent non prescription prozac thyrox without a perscription advair diskus usage azitromicina medicine children cheap brand name penegra ordering phenergan on line obelit from canada no rx prozac safe buy aygestin online accutane prix en pharmacie en france us pharmacies online that sell trimox buy ventolin visa best place to buy fluoxetina generic cialis in canada where do i florinef in australia generic drug for combivent inhaler over the counter coumadin cooper pharma tadalafil how much clonidine to take for opiate withdrawal eltroxin online mexico cabgolin noprescrition needed canada online pharmacy wellbutrin rx online lanoxin loading dose ordering c ratioph atarax medication for dogs wild ginseng prices 2013 cheap generic xalatan buy augmentin 500 zantac for sale philippines buy clomid cheap buy generic curacne online with prescription which pure pomegranate juice is good buy zantac syrup for dogs cialis professional overnight buy actos generic purchase vagifem on line in australia what are luvox tablets used for buy erexin v online us no prescription genuine cipralex best price where to get indocin sumycin uk online buy pravachol singapore prednisolone over the counter india reviews on extendaquin calan generic mexico western drug female viagra uk pharmacies online that sell raloxifeno safe serophene buy tegretol cost in canada what drug category is lioresal quetiapinum tablets buy arjuna online without prescription online pharmacy zovirax cream finpecia discount finasteride propecia proscar drugs 5mg metronidazole contraindication fluconazol online viagra kaufen berlin order generic endep can you get high off gabapentin buy carvedilolo low cheap price cheap generic suprax female viagra drug canadian pharmacy where can i get erection packs 1 from baclofen 50mg tablets buy benadryl zanaflex order online no prescription accredited pharmacy technician program online duloxetine overdose amount bystolic with no rx first pharmacy puerto rico safe place order female viagra can you buy the birth control patch online indian generics online retino a cream 0,025 leukeran 2mg for cats ordering pyridium usa is there a shortage of lanoxin allopurinol mg order voltaren buy online canada no prescription oracea diflucan canada companies only best generic bupropion sr discount azitromicina mg amantadine for sale usa best price for real clonidine india pharmacies online that sell propranolol can buy trandate online klonopin vs xanax dosage printable nexium coupons protonix 20 mg price lady era without insurance female viagra pills pink pill long term side effects of delta cortef cipralex pills online in the usa anastrozolo drug canadian pharmacy buy nitroglycerin online australia no prescription comprar lamisil original diflucan online order discount buy avodart online no prescription united states cheap ditropan where can find alli pills available orlistat tablets cheap tadapox from india biaxin canadian online discount simvastatina from usa best place to buy ovral l in mexico where can i purchase epivir hbv fexofenadine 180 mg otc levaquin lawsuit settlement amounts delta cortef online pharmacies with out prescription best place to buy leukeran in canada buy rogaine 2 boots pharmacy cheapest hydrochlorothiazide to buy viagra jelly sale 100mg noroxin generic metformin drug in mexico pharmacy betoptic single dose rogaine 2 generico italiano levitra brand in india how to get liposafe where to buy cheap generic amlodipinbesilat side effects of danocrine danazol worldwide pharmacy zenegra buy albendazole 40 etodolac uk online buy betnovate online without prescription abilify usage canada and lamisil mail order female cialis online long time side effects nizagara how to purchase bisoprololi fumaras tizanidinum fast canada buy etodolac online no prescription us can you get high from zanaflex buy mometasona canada where to liv 52 cheapest place to buy levothyroxin ceftin 10 mg cost buy relafen uk is requip over the counter femara results forum buy lariam buy menosan 50 what is the cost of generic femara buying acivir pills for dogs buy brand viagra without a script zofran supplier in uk buy sinequan mg online ivermectin for chickens lortab elixir wikipedia evecare from canada lamictal pills drugstore betnovate online cymbalta to buy in the usa without a prescription buying entocort using paypal lamisil mg tablet dyazide no prescription fedex ups medazole generic usa inderal generic reviews generic albenda canada buy imitrex 100mg online pletal medication uses where can i buy trimethoprim tablets 800mg where coumadin oral geriforte cheap canada pharmacy us online pharmacy no prescription elocom order carbozyne on line uk generic flagyl metronidazole cheap rhinocort buy online levitra kaufen in deutschland trazodone buy usa septilin discount voucher plendil ships from india exelon online overnight shipping how to get off cymbalta safely amazon ordering arjuna india triamcinolone side effects women free levitra trial offer viagra sublingual drug canadian pharmacy is propecia over the counter lidocaine hydrocortisone acetate generic cialis super active for sale on line valtrex dosage for cold sores 500 mg best site get motilium female cialis noprescrition needed usa online pharmacy where can i buy zyrtec eye drops combivent without prescription pills beat way to order keppra best price for real tretinoin 0,05 buy canadian detrol acheter mobic viagra onlion holand best place to buy zentel in canada ritalin generic pill identifier how long can i take erythromycin for acne ampicillin schedule drug doxycycline hyclate side effects anxiety renagel over the counter australia retino a cream drug in uk pharmacy discount canadian pharmacy lexapro alli from canada buy indocin tablets mexico can buy rogaine 2 online depakine chrono not generic buy maxalt online without a prescription generic uk paypal glucotrol xl generic lasix without prescription where can i get viagra in toronto clonidine online pharmacy lov cost trimox zydis buy india cheap accuran free delivery desyrel medication side effects viagra super active vs viagra professional med cab citalopram cordarone canadian medications without prescription mirapex class action lawsuit canada legal to buy ampicillin feldene pills sweat cost effectiveness of rosuvastatin disulfiramum without prescription pills generic rogaine 5 us order amoxil online femara uk online generic bystolic canada buy aviane 28 with a mastercard seroquel from china buy olanzapine 20 where to buy liverpool tickets cape town cialis professional pills online in the uk order viagra plus from mexico without prescription soft cialis online buy zedd tablets get cozaar las vegas order calan online no prescription with a mastercard estrace cream dosage applicator buy leukeran tablets usa how much does zyrtec cost at cvs periactin mg india indian pharmacy mestinon cheap fluss 40 sale uk triamterene medicine online nizoral online shipping reviews on asacol does prednisone 20 mg get you high chloromycetin overnight no rx order buspar on line mexico como comprar levaquin fake alli pills on amazon best price fertomid topamax not generic zentel side effects in children calan to buy in the usa without a prescription buy periactin online from mexico zenegra no prescription fedex ups buy apo furosemida tablets canada sumycin buy online ireland toradol iv migraine drugs similar to emsam buy vasotec low cheap price rumalaya liniment legal in england seroquel tablets 200mg identify original cialis emoquette buy online india amaryl ships from india buy synthroid cheap synthroid apcalis for sale within the uk purchase lexapro in uk order claravis overnight maxalt over the counter uk cialis super active uk brand name celebrex costochondritis nitrofurantoin 100mg caps side effects lisinopril zestril side effects where can i get detrol starlix tablets price side effects of meclizine in dogs voveran pas cher italie arimidex com is it a steroid robaxin 750 uk zyloprim online no prescription cialis jelly canada prescription generic pills for venlor acnetane india tretinoin pills online in the australia ortho cyclen over the counter drugs buy desyrel for daily use propecia over the counter india no prescription azitromicina voveran sr low dose birth control how much is predalone tablets viagra kgr 100 emsam purchase in canada no prescription coreg prices cvs novo digoxin india companies only frumil coupon code what pain meds work best for fibromyalgia what does zyban order citalopram online no prescription with a visa buy acivir pills drugstore prescription what drug category is inderal order lexapro from australia without prescription zetia 10 mg cost order allegra cheap oestrogel without subscription what does atarax allergic conditions minipress online sales zedd for men in usa buy blopress without a script northamericanpharmacy paxil mg uk single dose cipro for gonorrhea hyaluronic acid cheap price which uk site to buy zestril buy risperdal online from mexico costco pharmacy tadapox price discount zestril dosage forms of metformin better than albenza urispas drug classification estro online ordering safe to buy generic minocin from usa best place buy periactin pct 5mg prednisolone without px buy inderal online india avodart rxlist order priligy on line canada cialis birth control online canada buyers of cialis canada buy cipralex tablets australia antivert pharmacy buy lasix online overseas where to buy cheap generic cytoxan isoptin discontinued ordering kamagra oral jelly on line buy cabgolin canada motilium overnight pharmacy buy tizanidina boots pharmacy online no prescription uk for cialis sublingual betapace from europe trileptal canada head office buy ciplox online overnight delivery how to import prinivil buy zetia with a mastercard reviews on mega t green tea with acai berry menosan online forum how to buy premarin diclofenac medicine net what is ranitidine hcl used to treat ordering generic cialis online prescription ordering low dose pravachol ordering ponstel usa etodolac where can i buy it adalat medication on line viagra rx canada buy cipro pills prednisolone steroids 5 mg what is tinidazole made of order ginette 35 online with visa where to buy levaquin with mastercard is there a generic for estrace vag cream como comprar cephalexin nitrofurantoin 100mg modified release capsules buy kamagra online overnight sialis buy actonel online thru paypals metrogel online order medrol 4mg tablets drugstore band myspace purchase tofranil on line in the uk is lexapro now generic trial erection packs 3 over the counter get retin a 0 05 las vegas aripiprazola cheap us pharmacy where was broadchurch filmed clevedon what is fertomid tablets serophene supplier in uk roaccutan mg uk 500 mg doxycycline flagyl overnight pharmacy buy plavix tablets how to buy levitra no prescription inurl uk viagra wikipedia italiano lamisilate generic uk order doxycycline 1000 mg new pharmacy sale order motrin pain relief products c ratioph delivered to your home thyroxine hormone pdf metformin shelf life coversyl buy uk what is neurontin 600 mg used for 1 purchase aciclovir tablets online viagra australia price suhagra phone orders buyers of malegra fxt canada how to take levothyroxine buy over the counter renagel online generic paroxetine india how to get sinequan in australia purchase zitromax on line in the uk how long does aldactone stay in system pariet supplier in uk shallaki canada companies only topamax online no prescription clomiphene citrate 100mg take sertralina mexico companies only lasuna for dogs buy cialis discount coupon discount cialis professional otc zofran birth control online india bupron sr to buy from europe buy seroquel pills online buy eltroxin online reviews prilosec maximum daily dosage the villages florida viagra dapoxetine for sale usa order aygestin without prescription indocin no prescription fedex ups requip canada prescription where can i get artane from aygestin spain tadalafil 10 mg manufacturer ordering lanoxin india bactroban canada prescription pill rx health order cipralex products saroten retard 25 mg inderal ordering no prescription generika propecia bestellen us pharmacies online that sell actoplus met coumadin generic for buy levitra super active online canada no prescription canadian drug company tadalis isoptin medication online uk version of artane best site to buy adalat tricor discount coupons aciclovir tablets 200 mg side effects order generic midamor buy dostinex india morning after pill boots how much mail order micronase online serevent for men sale in uk biaxin xl max dose generic ciprodex otic how to take quibron t mg accutane buy online isotretinoin best pharmacy to order doxycyline purchase estrace canada is it safe to order amoxicilina coumadin and iron pills generic terramycin for sale on line phexin 10 mg cost buy glucophage with no rx buy amlodipin online reviews tamsulozin mg tablet synthroid barato bromocriptine pregnancy rhinocort aqua nasal spray dose depo provera prices australia tadapox buy online canadian ephedraxin tablet yaz no prescription atorlip 10 for men in usa ultra low dose yagara finasteride 5mg uk buy generic tegretol online with prescription ovral l prices at costco claritin causes weight gain roxithromycin pills buy adderall xr reviews buy generic erythromycin online with prescription ringworm medication online fluoxetine hcl 20mg capsules coversyl billig kaufen buy leukeran 2mg accutane 40 mg a day pfizer viagra rumalaya gel paypal my prescription cialis buy diflucan visa synthroid no rx allopurinol without subscription chloromycetin cost in canada ortho tri cyclen buy online uk order generic aceon best place to buy avalide in india zocor generic usa baclofen drugs similar order suhagra from uk without prescription himcocid uk sale fml forte shortage revatio uk buy what is the jewish word for the rattles shaken at purim buy generic curacne online price orlistat xenical philippines does allopurinol cause weight gain how to purchase pyridium himplasia from canada generic finasteride same propecia ayurslim delivery uk what is prandin medication best price for real isoniazid order viagra online australia approved actonel to buy in the canada without a prescription order neurontin 300 mg best dose cialis take brand advair diskus over counter where can i buy avapro buy plavix pills in the mexico online buy viagra ae what is colospa retard what is serevent pills used for reviews on wellbutrin 150 mg promethazine billig kaufen online pharmacy directory revatio sale 100mg discount otomax results forum generic trial erection packs 2 for sale on line xenical noprescrition needed canada online pharmacy buy tamoxifen citrate australia pharmacy store ondansetrona uk brand name clomifene from canada buy carafate online without prescription caverta usa cvs prices order diclofenac gel online no prescription with a mastercard aciclovir suspension 100 mg orlistat canada online no prescription premarin canadian online ephedraxin usa no prescription buy cialis soft astrailia antabuse medicine what drug class is capoten estrace birth control online india the online drugstore ashwagandha order erexin v on line uk what is lisinopril hctz 10 12.5 proair albuterol sulfate inhalation aerosol can order estrace canada sumycin online usa levoxyl 88 mcg price the chepest sinequan can we trust serevent online mevacor prescription coupon order lozol online canada phenamax cheap uk pharmacy us pharmacy online speman what does metoclopramide do order ayurslim on line canada buy levitra super active tablets australia asacol canada pharmacy puerto rico rincon clomid and drinking alcohol online repeat prescriptions uk ortho tri cyclen inactive ingredients where can i get some prinivil prednisona mg usa cheap naprosyn free delivery novo digoxin where can i buy it best price for real depakine chrono top 10 online metocarbamol sites sinemet tablets 150 mg cheap no rx pharmacy what is bactrim ds tablets used for imitrex lowest price can you buy generic toprol xl metoprolol how much will generic plavix cost sominex next day purchase suhagra online best viagra online reviews pharmacy buy drugs sominex buy chloroquine visa haldol brands india acquistare asacol in italia bentyl discount medications buy lantus online india buy cialis cheaply minomycin usa no prescription beconase spray nasal cozaar 50 mg tablets antara uk buy oristal side effects long term use menosan shoppers drug mart purchase hytrin on line in mexico elavil side effects hair loss order allegra on line canada canada buy trial erection packs 3 without prescription viagra super active to buy in australia where do i zebeta in usa prednisona kern pharma 30 mg prospecto better than cardura medicalsupportteam pharmacy buy drugs aloprim zetia buy canada how to use nizoral shampoo for acne ordering doxazosin rumalaya gel pas cher italie buy mexiletine online can you get high from zoloft 100 mg starlix cheap price flunil noprescrition needed usa online pharmacy lexapro prescription assistance program safe to buy generic retin a 0,05 from usa order clavamox online no prescription with a amex online geriforte overnight delivery risperdal without prescriptions glucotrol over the counter australia azurette online forum trental australia pharmacy buy bystolic mg online for elimite shop viagara stotre usa lasix dose in renal failure why has lopressor been discontinued betoptic billig kaufen cipro 500mg recommended dosage mexican pharmacy no prescription amantadine ordering elavil uk nizagara india no prescription safe to buy generic minomycin from usa mebendazole over the counter boots what is the best depression medication for pregnancy how to buy exelon in canada himplasia meds no prescripion valtrex from glaxosmithkline levitra sale canada salbumol drugstore com pricing buy fasigyn cheap triamterenum prices usa aciclovir on line in the mexico where to buy testosterone cream for men renova express canada cheap canadian compazine no prescription prednisone 20mg treatment order probalan from uk without prescription comprar pamelor original en madrid isoniazid tablets buy methotrexate discounted lexapro 10mg not working buy astelin paypal accepted lotensin generic equivalent to buy liv 52 in uk fast aciclovir delivery dutas prescription coupon purchase eltroxin in australia ordering low dose digoxin viagra online bestellen ohne rezept erfahrungen azurette with no rx colospa drug in mexico pharmacy pramipexole dose depression all types oracea pills spironolactone side effects weight loss amoxil low cost amoxil dosage dose do i need a prescription for zithromax c ratioph prescription only ventolin salbutamol tablet zenegra how to buy buy aciphex online reviews allegra hicks sale ordering prescription drugs online legality acai coupons disulphiram online without rx can you buy liposafe online cytotec india innopran xl lowest price online inderal buy online canada overnight generic cheap diclofenac clopidogrelum pills online in the mexico where to buy viagra in united states buying micronase express order tinidazolum from canada without prescription order diclofenac gel on line uk florinef canadian online overnight pharmacy zocor from mexico depakine chrono pricing esperal noprescrition needed canada online pharmacy tadalafil sale megalis 20 side effect i pill erythromycin website buy cleocin tablets mexico achat cialis sur internet legit online pharmacy no script ventolin inhaler inhouse pharmacy buy inderal tablets cialis billig kaufen ohne rezept lisinopril buy no prescription ampicillin without a transcript mg buy inderal online cheap bupron sr 40 mg veterinary pharmacies america inc pet medicine from canada over the counter medicine that acts as digoxin voltaren how to buy oestrogel over the counter mail order generic maxalt olistat usa pharmacy where to buy thyroxin in canada safely price ventolin hfa inhaler astelin over counter cipralex italiano where can i buy liv 52 online without a prescription oratane us companies only retino a cream 0,025 mexico no prescription acquistare phexin in italia childrens benadryl tablets seroflo online with out prescription rosuvastatin where to buy in canada sertraline 100 mg weight loss how long does it take for vermox to work on pinworms can i make cytotec buy nizoral with paypal buy retin a 0 025 next day leukeran results forum safe take diet pills while accutane mexico pharmacies online that sell aygestin side effects viagra men high blood pressure lamictal canada drug store is kamagra oral jelly available over the counter generic from tinidazole women levitra effect where can i purchase lukol very cheap betoptic order alesse birth control prescription furosemide noprescrition needed usa online pharmacy doxycycline generic equivalent trial erection packs 2 side effects uk buspar to buy in the canada without a prescription orlistato pills buy elimite in india online coumadin for sale philippines does isoptin cause weight gain doxycycline in costa rica amoxycillin online australia coumadin and cough medicine tizanidina online forum cialis trial canada cleocin phosphate pfizer generic diovan safe alesse with no rx lexapro canada head office where can i get ciprofloxacina from buy baclofen singapore torsemide dosage instructions amoxicilina drug in canada pharmacy bentyl pill canadian amaryl drugstore vistaril next day delivery avodart mg no prescription can i order prednisolone dostinex dosage trenbolone clomid for purchase atorvastatin vs simvastatin price disulfiramo on line in the usa how to buy synthoid prednisone steroid for sale lamictal prices costco bystolic side effects anxiety ephedraxin buy online ireland best place to buy albuterol in mexico price increase finpecia roaccutan drug in fr pharmacy allegra online forum generic cialis comprar anacin cost in canada buying thyrox can you buy hytrin online ceftin where to get order weight gain elavil mexican pharmacy no prescription key pred cheapest microzide paypal zoloft forum anxiety prescription orlistat diet over the counter drugs similar to roaccutane kamagra now co uk kamagra tablets genuine retin a 0,025 best price where do i zestril in mexico where do i orlistat in australia is mail order combivent safe very cheap elimite singulair over the couter buy lexapro online canada no prescription celadrin no prescription canada cardizem offshore pharmacy prednisone 10mg dose pack dosing directions para que sirve la amantadina clorfenamina acivir pills from europe atrovent for sale australia cheap stieva a reviews on norvasc lithium mg tablet cheap lotrisone free delivery arava pills online in the mexico clomid long term side effects men cephalexin capsules msds rosuvastatin generic mexico the pharmacy express legitimate depakote online overnight med cab atorlip 20 what are the side effects of prometrium buy trimox from mexico online canadian viagra pharmacy discounts malegra dxt pills online in the usa tretinoin online india parlodel without prescrip doryx dosage for sinus infection ashwagandha pills zetia canadian online overnight pharmacy viagra plus shoppers drug mart which is stronger levitra or viagra buy vytorin online buy acnetane mg best place to buy zyprexa in uk buy sumycin 40 azitromicina without a perscription amitriptyline 100mg tablet uroxatral italiano order ortho cyclen rx avalide next day cost of triamterene hctz phone in order for indocin emoquette medication side effects best place buy retin a gel 0,1 pct prozac vs paxil vs celexa fluoxetine 20 mg tablets promethazine online uk buy gabapentin dogs metronidazole not generic buy proscar have no prescription neurontin express canada can i get terramycin northwest pharmacy reviews valtrex order aleve online from usa can you get blood clots while taking coumadin levothroid birth control online mexico can order voltaren online get prescriptions online canada how to take eurax mg sildenafil viagra 50mg buy clomid online australia fungsi obat flagyl benzoyl metronidazole med cab ophthacare buy cheap kamagra me uk morning after pill brands buy zyprexa online india no prescription where to buy tegretol with visa periactin order online no prescription minomycin buy online ireland doxycycline hyclate acne treatment where to buy cialis jelly online no prescription uk for hydrodiuril over the counter pain meds for uti generic pills for uroxatral salvent uk sale side effects of acai parlodel with no subscription generic skelaxin sales ciplox suppliers overseas buy finast paypal buy digoxin for daily use what are the side effects of getting off abilify prednisone tablets usp buy minipress online mexico no prescription tesco pharmacy opening times carlisle dapoxetine over the counter usa over the counter fluoxetine venlafaxina generic reviews order zanaflex online no prescription with a amex benfotiamine spain cozaar generic walmart can youtube buy cialis super active in ireland generic buy elocom xr without prescription cheap retino a cream 0 05 free delivery frumil buy canada anafranil bonus pills uk version of zyrtec vasodilan results forum what are the side effects of enalapril can you buy viagra can you buy brand cialis in ireland generic where can i buy retin a treatment cheap renova priligy viagra super active from europe zanaflex medicine children naproxen alcohol use donde comprar xenical mexico cialis pricing fexofenadine tablets used xenical alli fda levitra over the counter buy zenegra without prescription levitra plus for sale online viagra 800 buy acai max cleanse canada cleocin gel medicine online lincocin dosage too high no prescription clomifene sale alpha order celebrex online now buy indocin with doxycycline hyclate 100 mg capsules albuterol with paypal payment what does mometasona genuine aceon 100mg dipyridamole tablets 100mg clopidogrelum suppositories buy lisinopril cheap india pharmacy order silagra online no prescription with a amex zanaflex without rx celapram canadian online overnight pharmacy proventil pharmacy mail order retin a 0,05 drug in germany pharmacy buy adalat generic cheap premarin 0.625 mg order anteovin online no presctiption what is effexor xr mg used to treat triamterenum without prescription pills order weight gain lopressor actoplus usa cvs prices lexapro prices australia discount ortho tri cyclen ordering diprolene mexico amitriptyline 20 mg for nerve pain vagifem canada companies only high blood pressure medication coversyl what does bactroban ointment do where to buy avapro ointment buy venlor no prescription fast delivery emoquette uk pharmacy advair diskus mg india buy generic minomycin online cheap roaccutane 40 mg online cheap atarax overnight prevacid packets discontinued torsemide pills online in the mexico buy lasix australia combivent generic 2013 drugs buy coversyl perth australia atomoxetin lawsuit discount ciprofloksacin from usa buy trandate online cheap azithromycin 250 mg price walgreens where to buy florinef for dogs brand cialis buy india buy lipitor generic online amlodipinbesilat shop net buy hydrochlorothiazide with a mastercard diarex medication buy cipro without a script nolvadex research drugs cialis generico mexico df order accuran online no prescription with a visa abilify dosage for bipolar best generic plendil sites combivent overseas tetracycline for discount costco glasgow opening hours can you get atarax over the counter health canada beta val oxybutyninum to purchase without a prescription where could i buy estrace without prescription buy tretinoin 0,05 online canada orlistato with no rx avodart no prescription needed canadian online pharmacy buy periactin tablets uk canadian pharmacy to buy cleocin gel warafin online from india provera 2.5 mg tablet zocor from canada without rx buy depakote with no rx online roaccutan overnight delivery original dostinex online liquid flagyl for cats elimite with paypal payment amitriptyline line buy online oral acne medication doxycycline pfizer indian generics is avalide available on line in canada cheap crestor no prescription aygestin side effects uk accutane buy without provera canada drug store order vistaril online no prescription with a echeck betapace prices cvs clomid ovulation calculatoruk get prescription drugs without rx how to order celapram generic pills for bupropionum albendazole tablets 400 mg dosage levitra professional online in canada ginette 35 for sale australia where purchase flonase shuddha guggulu no prescription compare prices norco aurum without a script buy online accutane mg mexico pharmacies online that sell toradol viagra super active mg order where to get gyne lotrimin pct phenamax canada no prescription where to buy exelon online without rx revatio with no perscription tadacip offshore pharmacy best place to buy venlafaxina in uk how to purchase pariet online order generic elimite what does endep treat ginette 35 online pay paypal health canada voveran sr over the counter drugs similar to stieva a lasilix online from usa purchase norvasc 5mg buy aceon online no prescription us bactroban for sale philippines fosamax online shipping asthma inhalers blue pariet rxlist buy almetec tablets uk buy curacne online no prescription us where could i buy colchicine without prescription geriforte pharmacy order speman dose levaquin over the counter drugs predalone in usa buy generic mobic online cialis jelly canadian medications without prescription safe place order medrol buy vagifem online safely how to buy cipro in canada buy rogaine 5 online india no prescription lowest price rhinocort etodolac prescription online order benicar reviews side effects health canada actos buying key pred from canada no prescription buy omnicef tablets usa otomax no rx beat way to order prandin colospa reviews for men generic equivalent for tricor sildenafil citrate tablets 25mg levothroid online australia buy venlafaxina in ireland atarax hydroxyzine hcl 25mg naprosyn 1000 sr canadian drug company celadrin effectiveness hydrochlorothiazide hypertension tadacip noprescrition needed uk online pharmacy retin a 0,025 without a perscription accutane for purchase what is a good drugstore foundation for oily skin comprar fosamax original en madrid bactroban roche precio argentina best place buy suprax pct abilify no prescription needed canadian online pharmacy robaxin 500mg get you high donde puedo comprar cialis soft buy cialis super active mg microzide generic wikipedia drugs can you order bupron sr buy maxalt pills in the canada nimotop shortage alternative drugs to metformin comprar risperdal original en madrid thyroid medication list buy coversyl online without a prescription tadalafil keine wirkung chlamydia home test boots clozaril by mail 24 hours increasing lexapro dose symptoms rosuvastatin 20 mgcmax bupropion sent to spain mometasona billig kaufen crestor medicine interactions where can i get coversyl pills plavix 75 mg indication viagra online paypal uk hyaluronic acid spain clorhidrato de amantadina contraindicaciones vente de brand advair diskus au quebec cost of metronidazol without insurance generic prinivil usa pharmacy cheap robaxin pills buy avalide cheap voltaren spray australia actos online with out prescription buy nootropil online australia no prescription free online jobs in pak generic nexium usa pharmacy generic plendil no prescription triamterene side effects cough phone in order for movalis styplon prix en pharmacie en france insulin tolerance test combivent canada overnight delivery accutane cost canada aristocort to purchase without a prescription no prescription valtrex sale fake viagra prescription approved cialis uk paypal order levothyroxin without rx colospa prices usa tretinoin 0 025 cost in canada buy brand cialis online australia no prescription ordering ampicillin all rights glycomet usa what is renagel pills used for buy medical abortion pill online claritin and high blood pressure medication risperdal brand pills for sale mentat cheap mexico pharmacy purchase demadex online no prescription non aspirin pills toprol xl from europe dulcolax dose pediatric floxin drug in usa pharmacy lasilix drug in mexico pharmacy is generic eldepryl available in usa buy brand etabus order thyroxine without rx comprar depakine chrono original en madrid seroquel lawsuit settlement where do i arimidex in uk premarin buy canada zyloprim india no prescription non prescription claravis fucidin results forum farmacias de madrid que venden viagra sin receta minocycline trusted online drug stores in canada ceftin dosage forms buy over the counter orlistar online fucidin where can i buy it alli diet pills online usa safe to buy generic mobic from usa buying brand amoxil in manchester lanoxin pg tablets purchase metocarbamol in canada toprol xl 25 mg for migraines emsam with no rx where can i buy delta cortef mg prednisone 20 mg tablet buy singulair mg purchase ditropan xl headache medication maxalt cefixime discount liv 52 canada online no prescription buy singulair 4mg zetia store where do i aristocort in uk carafate tablets dosage fluconazole side effects in dogs sinequan supplier in uk emsam tablets side effects prednisolone canada pharmacy cheap mestinon delivered overnight can you order pulmicort without inhaler levitra plus in canada long time side effects atorlip 10 renova over the counter usa zestoretic pills online in the india kamagra now co pharmacy reviews online pamelor purchase what are the side effects of going off seroquel depakote side effects bipolar carafate online order kroger pharmacy coupon new prescription geriforte online canada micardis to buy in england colospa india pharmacy buy delta cortef online usa can you buy brahmi over the counter in germany bupron phone orders side effects of zovirax 800 mg reglan drug in germany pharmacy can you buy glycomet over the counter aygestin shelf life isoniazid aripiprazola online pay paypal does clomid cause you to gain weight acai order online no prescription flagyl pills online in the india buy unisom next day what does bystolic indian pharmacy online buy buy colchicine next day order wigraine online canada cialis and viagra package deals where to buy actoplus met online uk revia weight gain morning after pill free scotland atarax drug oversea most reliable place to buy cialis super active online where to buy glucovance ointment canada customs importing prescription drugs buy prednisolona canada altace uk brand name order benemid cheap erexin v in italia cardura buy india where can i get cialis jelly pills do you need rx shuddha guggulu buy floxin 100 most reliable place to buy venlor online tricor mg canadian rx trial erection packs 2 canadian online safe to buy generic alesse from canada buy sumycin with visa delivery online diclofenac overnight bupron sr without prescription viagra para la mujer en chile novo digoxin medication allegra buy canada order omnicef online uk retino a cream 0,05 no script order salvent pills roacutan mexico precio buy unisom 80 mg online generic drugs from india safe cheap atorvastatin vs simvastatin vs rosuvastatin zyprexa online forum allopurinol zyloprim side effects is nitroglycerin an otc medication purchase generic roaccutan rx prescription mumbai india desyrel mg tablet tadalafila uso diario maine low cost drugs for the elderly and disabled zestril online without rx topamax lowest price drugs similar to rythmol sr methotrexate 2.5 mg tablet price pill rx health grifulvin v products how to get mobic on line noroxin without a prescription best generic suhagra review ordering alavert buy rosuvastatin with no script what is risperdal consta used for himcolin pill shop discount code original finpecia online what does chloramphenicol do to bacteria zyrtec without prescription quibron t canada what is suprax 200 mg used for remeron pills online in the australia costco opening times thurrock famciclovir price india puchase cialis online in canada clonidine recommended dosage where can i buy dutasterid tablets tofranil next day delivery cefadroxil on line in the usa online pharmacy uk metformin


STRONA GŁÓWNA arrow Oświata arrow Aktualności arrow Jubileuszowe Obchody 70 Rocznicy Powstania Tajnej Organizacji Nauczycielskiej i Tajnego Nauczania
Inwestuj w Hajnówce






Lubisz Hajnówkę?

Zostań jej przyjacielem!




Nowa strona 8


Miejska Prezentacja Internetowa 
 Copyright © 2003

Akt: 2007-11-07

Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć


Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć



Odwiedza nas 21 gości

Warning: include_once(_jgfw_/jgfw.php) [function.include-once]: failed to open stream: No such file or directory in /2008hajnowka/mambots/content/jogadgets.php on line 25

Warning: include_once() [function.include]: Failed opening '_jgfw_/jgfw.php' for inclusion (include_path='.:/:/usr/local/php/pear5') in /2008hajnowka/mambots/content/jogadgets.php on line 25
Jubileuszowe Obchody 70 Rocznicy Powstania Tajnej Organizacji Nauczycielskiej i Tajnego Nauczania
miniTegoroczna 70  rocznica wybuchu II wojny światowej zmobilizowała całe społeczeństwo do uczczenia i przypomnienia bohaterskich zrywów narodu polskiego w tym okresie. To także rocznica ważnych wydarzeń w dziejach polskiej oświaty.



W tym roku narodowej pamięci dobrze by było przypomnieć tych bohaterów, którzy poszli w bój, ale także tych, którzy w cichej konspiracyjnej, a równie niebezpiecznej, działalności prowadzili inną  walkę z wrogiem. Bo od dawna wiadomo, że wyedukowany naród to zwielokrotniona siła.

Historię, którą trzeba upamiętnić na równi ze zbrojnymi zrywami jest bez wątpienia historia nauczycieli tajnego nauczania. Skala tajnego nauczania w okupowanej Polsce była czymś unikatowym w ogarniętej wojną Europie - obejmowała wszystkie szczeble nauczania do uniwersyteckiego włącznie i objęła swoim zasięgiem wiele tysięcy młodych Polaków.

Ta szlachetna inicjatywa społeczna wynikała z przekonania, że trzeba ratować naród przed wyniszczeniem i sprowadzeniem go do roli niewolników III Rzeszy. A także z myśli, że oświata realizowana choćby w najcięższych warunkach jest gwarantem przetrwania i umocnienia narodu. Jest także skuteczną formą oporu. Bo przecież nie chodzi tylko o to, by ginąć w walce,  ale też o to, by być przygotowanym do odbudowy kraju, kiedy wojna się skończy.

Chociaż okupione śmiercią wielu pedagogów i uczniów oraz prześladowaniami, tajne nauczanie zwieńczone było zwycięstwem. To zwycięstwo polegało na tym, że nie zdołał okupant rzucić Polaków na kolana i że po wojnie - dzięki ruchowi tajnego nauczania - mogło się odrodzić powszechne szkolnictwo i środowisko nauczycielskie.

28 września 2009 r. ZG ZNP upamiętnił wydarzenia sprzed siedmiu dekad, gdy we wrześniu 1939 r. ok. 20 tysięcy nauczycieli zeszło do podziemia, by w warunkach konspiracyjnych uczyć historii, języka polskiego i geografii ponad 200 tys. dzieci. W sumie przez tajne nauczanie w czasie II wojny światowej przeszło 100 tys. pedagogów i 1,5 mln. uczniów - dzieci oraz dorosłych. Bo nie można zapominać, że tajne nauczanie odbywało się wszędzie, także w niemieckich obozach.

Nadszedł czas, by przypomnieć, że w październiku 1939 r. kierownictwo Związku Nauczycielstwa Polskiego zdecydowało się na kontynuowanie pracy w konspiracji pod kryptonimem TON - TAJNEJ ORGANIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ. Organizatorami TON była „Centralna Piątka", czyli przedwojenni działacze ZNP: Zygmunt Nowicki, Kazimierz Maj, Wacław Tułodziecki, Teofil Wojeński i Czesław Wycech.

Do zadań TON należało organizowanie tajnej oświaty, akcji wydawniczych i pomocy, a także współpraca z podziemnym ruchem oporu. Efektem pracy polskich nauczycieli w ramach TON było uruchomienie zlikwidowanych przez okupanta szkół średnich, zakładów kształcenia nauczycieli i szkół wyższych, które funkcjonowały w konspiracji. Te same zasady dotyczyły przedmiotów nauczania kształtujących patriotyczne postawy tj. historia, geografia i język ojczysty - usuniętych przez okupanta z obowiązujących w szkołach powszechnych programów nauczania. Tajna Organizacja Nauczycielska zajmowała się nie tylko oświatą, ale także pomagała rodzinom pomordowanych nauczycieli, jak również pedagogom, którzy znaleźli się w hitlerowskich obozach lub więzieniach.

Służbę polskiej szkole przypłaciło życiem ok. 10 tys. nauczycieli. Dziś żyje jeszcze około 300 nauczycieli TON-u.

Przedstawione informacje odnoszą się do całego kraju. Dalsza część wypowiedzi przygotowana przez Antoninę Skoruk - przewodniczącą Sekcji Emerytów i Rencistów naszego oddziału ZNP dotyczyć będzie faktów i zdarzeń z historii tajnego nauczania w naszym mieście.

Jubileusz 70-lecia TON-u zmobilizował naszych działaczy do przypomnienia, zebrania, uzupełnienia i uporządkowania wiedzy na temat tajnego nauczania w Hajnówce. Uświadomiliśmy sobie jednak, że w naszym środowisku nie mamy już żyjących nauczycieli tajnego nauczania i że naszym zadaniem może być tylko utrwalanie pamięci o nieżyjących. Tym bardziej, że pamięć o nich - zachowana zaledwie ogólnikowo i szczątkowo wśród starszego pokolenia nauczycieli - jest coraz rzadsza . Dotyczy tylko dwóch nauczycielek - Pelagii Ponieckiej i Zenobii Andrzejewskiej. I tyle!

Ze wspomnień Z. Andrzejewskiej wiemy, że w okresie okupacji hitlerowskiej istniała w Białymstoku Wojewódzka Organizacja Tajnego Nauczania, lecz nie udało się jej zorganizować placówki w Bielsku Podlaskim i Hajnówce. O jej istnieniu autorka dowiedziała się dopiero po wojnie. Z tych też powodów w wojewódzkiej dokumentacji i opracowaniach są zaledwie wzmianki o naszym powiecie.

Zrozumieliśmy więc, że o interesującej nas sprawie wiemy mało, a i ta wiedza z upływem czasu zaciera się. Z troski o utrwalenie tych nielicznych zapisów, które zostały i strzępów ludzkiej pamięci postanowiliśmy uratować co się da, a może także tę wiedzę poszerzyć. I nie tylko ze związkowego obowiązku, ale przede wszystkim dlatego, by „ocalić od zapomnienia", wszak „z pamięci bliskich utkana jest nasza tożsamość", nie tylko indywidualna, ale też wspólnotowa.

Z tych myśli zrodził się pomysł, by na grobach nauczycielek, których pracę w tajnym nauczaniu potwierdzają najlepsi świadkowie   - ich uczniowie - umieścić kamienne tabliczki z informacją o tym dramatycznym, a jakże chlubnym okresie ich pracy. Wiemy jednak, że poza trzema dziś uhonorowanymi nauczycielkami taką działalność prowadzili również inni nauczyciele, wielu z nich trafiło do obozów koncentracyjnych, niektórzy z nich nie wrócili.


Nauczyciele tajnego nauczania w Hajnówce:

Pelagia Poniecka                                                                                                              

Zenobia Andrzejewska                                                                                                                         

Antonina Kozak                                                                                                         

Ewa Grodzka                                                                                                                         

Jadwiga Forkasiewicz                                                                                                                                        

Stanisława Kozłowska                                                                                                    

Maria Kulczyńska                                                                                                          

Stefania Wińska                                                                                                           

Barbara Tokarska-Małecka

Zygmunt Kozera

Ks. Władysław Hłodowski

Albina i Aleksander Koziccy                                                                              

Felicja i Józef Kruszelniccy                                                                                            

Maria, Stanisława i Jadwiga Woyno 

Stanisława i Mieczysław Ziarkowie


Niestety, na znajomości ich nazwisk nasza wiedza o ich pracy się kończy.

Postanowiliśmy omawianą sprawą zainteresować Radę Miasta i Pana Burmistrza Anatola Ochryciuka występując z propozycją sfinansowania wspomnianych tabliczek i nazwania imieniem Nauczycieli Tajnego Nauczania mającego być budowanym ronda u wylotu miasta...

W szkołach, gdzie po wojnie pracowały przez lata jeszcze Panie Andrzejewska i Poniecka zaproponowaliśmy dyrekcji upamiętnienie tych nauczycielek przez nazwanie ich imieniem sal lekcyjnych: matematycznej im. Pelagii Ponieckiej w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Hajnówce oraz geograficznej im. Zenobii Andrzejewskiej w Zespole Szkół Nr 1 w Hajnówce, ponadto w tej szkole organizowanie corocznego rajdu turystycznego jej imienia.

Propozycjom tym przyświecała myśl, by młodzież i nauczyciele tych szkół zainteresowali się tym wątkiem wojennej historii naszego miasta.

W kolejnym etapie przygotowań do naszej uroczystości skontaktowaliśmy się z żyjącymi uczniami wymienionych nauczycielek: Danutą Tabułą uczennicą Zenobii Andrzejewskiej i Marią Karpińską uczennicą Pelagii Ponieckiej. Ogłosiliśmy ponadto w miejscowych mediach komunikat o poszukiwaniach innych uczniów tajnego nauczania i dzięki temu poznaliśmy ucznia Antoniny Kozak - Augustyna Jaszczuka, a od niego nazwiska innych uczniów tej nauczycielki. Dlatego też na grobie Antoniny Kozak również umieściliśmy kamienną tabliczkę informującą o jej pracy w tajnym nauczaniu.


Ustaleni uczniowie tajnego nauczania w Hajnówce:

Danuta Tabuła z d. Michalak

Jadwiga i Mieczysław Michalakowie       

Józef Jabłoński

Ludwik Kamiński

Jan Mazurek

Wacław Mróz

Janina Witkowska

Augustyn Jaszczuk

Jerzy Wereszko

Jerzy Traczewski  

Maria Karpińska z d. Stachnowicz z bratem Wacławem

Bracia Borosiowie (Tolo i Tadzio)

Siostry Kruczkowskie (Marysia i Irka)

Rodzeństwo Bołtrzyków (Stasia i Franek)

Bracia Nużyńscy (Andrzej i Sewerek)

Roman Skorupko

Alicja Wnętrzycka

Maria Jakoniuk

Janina Bogdanowicz

Waldemar Szumski

Czesław Drapało

Antoni Dąbrowa

Danuta Laskowska


Wyłonił się nam z tych opowieści i nielicznych źródeł pisanych obraz sytuacji i zdarzeń z tamtych okupacyjnych czasów. Posłużę się tu fragmentami pamiętników Pelagii Ponieckiej i Zenobii Andrzejewskiej oraz opowiadaniem Pani Marii Karpińskiej (nieobecnej dziś ze względu na stan zdrowia). Opowiadała mi ona niedawno, że na lekcje do P. Ponieckiej, do jej domu na Piaskach chodziła z dzisiejszej ulicy Bohaterów Warszawy w bratem Wacławem Stachnowiczem o 7 rano. Zeszyty miała za pazuchą, a w torbie kłębek wełny i druty, by w razie potrzeby powiedzieć, że robi sweter. Mówiła też, że uczniowie nie kontaktowali się ze sobą, choć ona wiedziała, że  po niej przychodziła na lekcję Ala Wnętrzycka.

Pani Poniecha w późniejszych wspomnieniach obozowych pisze, że na własną rękę i własnymi siłami zaczęła w 1 września 1941 r. organizować tajne nauczanie grupek młodzieży we własnym domu - łącznie 20 osób. Pracowała od 6 rano do 20 wieczorem z małymi przerwami.

Pani Andrzejewska opowiada podobnie - uczyła 15  dzieci w zespołach na poziomie III-VI klasy szkoły powszechnej.

„Przy ogromnym prostokątnym stole siedziała duża gromadka dzieci. Głównie położyłam nacisk na nauczanie języka polskiego, matematyki, historii, uczyłam też przyrody i geografii. Dzieci nie mając materiałów piśmiennych zszywały uzyskane z trudem kartki i na nich pisały. Korzystały z moich map i atlasów. Sam kontakt z polską książką sprawiał dzieciom wielką radość, dlatego też chętnie się uczyły, ceniły z trudem zdobytą wiedzę. Dzieci były zdyscyplinowane. Do naszego mieszkania przychodziły pojedynczo, by nie budzić podejrzeń. (....)  

Zajęcia odbywały się w naszym małym niepozornym mieszkaniu składającym się z jednego pokoju i kuchni. Liczyłam, że w zacisznej ulicy Kleiststrasse (Bohaterów Warszawy) może nikt mnie nie wykryje. Choć zawsze mój ojciec czuwał na podwórzu, a na wszelki wypadek w płocie było ukryte przejście na drugą ulicę".

Nauczycielki zwykle miały dokumenty o zatrudnieniu w oficjalnych zakładach pracy. Pani Andrzejewska była zatrudniona jako praktykantka telefonistka na Kolejkach Leśnych, a Pani Kozak pracowała w Fabryce Chemicznej.

W ostatnim roku okupacji konspiracyjne nauczanie stawało się coraz trudniejsze na skutek częstych denuncjacji i aresztowań.

Dramatycznym dniem był 15 czerwca 1944 roku. Wspominają go obie nauczycielki.

P. Poniecka: „O godzinie 3 rano uderzenie kolbami w drzwi oznajmiło przybycie żandarmów. Przyszli po mnie i po męża. Siostra moja Aniela ocalała, bo nie było jej wtedy z nami. Żandarmi pod konwojem zaprowadzili nas do szopy na podwórzu Włodarczyków. W szopie znajdowali się już inni aresztowani. Dzieci nasze Jędruś lat 9 i Edzio lat 7 oraz 4 miesięczna Marylka zostały zabrane przez Panią Niemiarową do sąsiadującego ambulatorium, a następnie przekazane Anielci".                             

Z. Andrzejewska pisze podobnie: „Zostałam aresztowana o 4 rano z rodziną, rodziców niedługo wypuszczono, a mnie z siostrą Heleną i innymi nauczycielami wywieziona do Białegostoku, a stamtąd 25 czerwca 1944 r. do obozu w Ravensbruck..

A rano tegoż 15 czerwca 1944 r., kiedy już siedziałam za kratami więzienia, przyszła jeszcze na lekcje, nie wiedząc o niczym, jedna moja uczennica..."

Pani Tabuła po latach wspomina, że na wieść o aresztowaniu jej nauczycielki - Andrzejewskiej poczuła się winna i to piętno nosiła jeszcze w sobie długi czas.

I tym wymownym, niemal symbolicznym obrazem i wspomnieniem zakończę swoją wypowiedź. Jeśli jednak są ludzie, którzy mogliby ją uzupełnić i wzbogacić - będziemy wdzięczni za kontakt z Oddziałem ZNP w Hajnówce.


Dziękujemy za pomoc w opracowaniu tego materiału  uczniom tajnego nauczania: Danucie Tabule, Marii Karpińskiej, Augustynowi Jaszczukowi,

a także Edwardowi  Ponieckiemu. Wszyscy oni w rozmowach wspominają swoje nauczycielki z największą wdzięcznością, sympatią i życzliwością.

Wymienione w tekście wspomnienia nauczycielek są w posiadaniu Biblioteki Miejskiej w Hajnówce -  zachęcamy do ich przeczytania.

Jubileuszowe Obchody 70. Rocznicy Powstania  Tajnej  Organizacji  Nauczycielskiej  i  Tajnego  Nauczania zorganizowane przez Zarząd Oddziału i Sekcję Emerytów i Rencistów  Związku Nauczycielstwa  Polskiego w Hajnówce.




Od lewej Witold Łapiński, Edward Poniecki, Antonina Skoruk 



  Grób z tabliczką upamiętniającą nauczycielkę tajnego nauczania Zenobię Jędrzejewską





Znicz na grobie Antoniny Kozak stawia jej uczeń Augustyn Jaszczuk






autor: Antonina Skoruk i Alina Pytel


Ilość odsłon: 2174 Drukuj Email


Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze -
All right reserved

« poprzedni artykuł   następny artykuł »